第1章:预备定理
编辑:赵志民, 李一飞
本章将对书中出现或用到的重要定理进行回顾,并简要解释其证明和应用场景。对于可能不熟悉相关基础知识的读者,建议参考附录中的基础知识部分。通过这些定理的阐述,希望帮助读者更好地理解数学推导的核心原理,并为后续章节的学习打下坚实基础。大数定律 (Law of Large Numbers)和集中不等式 (Concentration Inequality)密切相关,二者共同揭示了随机变量偏离其期望值的行为。大数定律说明,当样本量足够大时,样本均值会以概率收敛于总体的期望值,反映了长期平均结果的稳定性。而集中不等式(定理 1.8 至 1.18)则更进一步,为随机变量在有限样本量下偏离其期望值的可能性提供了精确的上界。这些不等式描述了随机变量偏离期望值的程度有多大,通过对概率的约束,确保这种偏离发生的概率较小,从而为各种随机现象提供了更细致的控制。集中不等式在大数定律的基础上提供了有力的工具,用于分析有限样本中的波动。
1.1 Jensen 不等式
对于任意凸函数 f f f ,则有:
f ( E [ X ] ) ≤ E [ f ( X ) ] \begin{equation}
f(\mathbb{E}[X]) \leq \mathbb{E}[f(X)]
\end{equation} f ( E [ X ]) ≤ E [ f ( X )]
成立。
证明
设 p ( x ) p(x) p ( x ) 为 X X X 的概率密度函数。由 Taylor 展开式及 f f f 的凸性,可知 ∃ ξ \exists \xi ∃ ξ 使得:
f ( x ) = f ( E [ X ] ) + f ′ ( E [ X ] ) ( x − E [ X ] ) + f ′ ′ ( ξ ) 2 ( x − E [ X ] ) 2 ≥ f ( E [ X ] ) + f ′ ( E [ X ] ) ( x − E [ X ] ) \begin{align*}
f(x) &= f(\mathbb{E}[X]) + f^{\prime}(\mathbb{E}[X])(x-\mathbb{E}[X]) + \frac{f^{\prime \prime}(\xi)}{2}(x-\mathbb{E}[X])^{2} \\
& \geq f(\mathbb{E}[X]) + f^{\prime}(\mathbb{E}[X])(x-\mathbb{E}[X])
\end{align*} f ( x ) = f ( E [ X ]) + f ′ ( E [ X ]) ( x − E [ X ]) + 2 f ′′ ( ξ ) ( x − E [ X ] ) 2 ≥ f ( E [ X ]) + f ′ ( E [ X ]) ( x − E [ X ])
对上式取期望,得到:
E [ f ( X ) ] = ∫ p ( x ) f ( x ) d x ≥ f ( E [ X ] ) ∫ p ( x ) d x + f ′ ( E [ X ] ) ∫ p ( x ) ( x − E [ X ] ) d x = f ( E [ X ] ) \begin{align*}
\mathbb{E}[f(X)] &= \int p(x) f(x) \,dx \\
&\geq f(\mathbb{E}[X]) \int p(x) \,dx + f^{\prime}(\mathbb{E}[X]) \int p(x)(x-\mathbb{E}[X]) \,dx \\
&= f(\mathbb{E}[X])
\end{align*} E [ f ( X )] = ∫ p ( x ) f ( x ) d x ≥ f ( E [ X ]) ∫ p ( x ) d x + f ′ ( E [ X ]) ∫ p ( x ) ( x − E [ X ]) d x = f ( E [ X ])
因此,原不等式得证。
如果 f f f 是凹函数,则 Jensen 不等式变为:
f ( E [ X ] ) ≥ E [ f ( X ) ] \begin{equation}
f(\mathbb{E}[X]) \geq \mathbb{E}[f(X)]
\end{equation} f ( E [ X ]) ≥ E [ f ( X )]
这一结论可以通过将上述证明中的 f f f 替换为 − f -f − f 得到。□ \square □
1.2 Hölder 不等式
对于任意 p , q ∈ R + p, q \in \mathbb{R}^{+} p , q ∈ R + ,且满足 1 p + 1 q = 1 \frac{1}{p} + \frac{1}{q} = 1 p 1 + q 1 = 1 ,则有:
E [ ∣ X Y ∣ ] ≤ ( E [ ∣ X ∣ p ] ) 1 p ( E [ ∣ Y ∣ q ] ) 1 q \begin{equation}
\mathbb{E}[|XY|] \leq (\mathbb{E}[|X|^p])^{\frac{1}{p}} (\mathbb{E}[|Y|^q])^{\frac{1}{q}}
\end{equation} E [ ∣ X Y ∣ ] ≤ ( E [ ∣ X ∣ p ] ) p 1 ( E [ ∣ Y ∣ q ] ) q 1
成立。
证明
设 f ( x ) f(x) f ( x ) 和 g ( y ) g(y) g ( y ) 分别为 X X X 和 Y Y Y 的概率密度函数,定义:
M = ∣ x ∣ ( ∫ X ∣ x ∣ p f ( x ) d x ) 1 p , N = ∣ y ∣ ( ∫ Y ∣ y ∣ q g ( y ) d y ) 1 q \begin{equation}
M = \frac{|x|}{(\int_X |x|^p f(x) \,dx)^{\frac{1}{p}}}, \quad N = \frac{|y|}{(\int_Y |y|^q g(y) \,dy)^{\frac{1}{q}}}
\end{equation} M = ( ∫ X ∣ x ∣ p f ( x ) d x ) p 1 ∣ x ∣ , N = ( ∫ Y ∣ y ∣ q g ( y ) d y ) q 1 ∣ y ∣
代入 Young 不等式:
M N ≤ 1 p M p + 1 q N q \begin{equation}
MN \leq \frac{1}{p}M^p + \frac{1}{q}N^q
\end{equation} M N ≤ p 1 M p + q 1 N q
对该不等式两边同时取期望:
E [ ∣ X Y ∣ ] ( E [ ∣ X ∣ p ] ) 1 p ( E [ ∣ Y ∣ q ] ) 1 q = ∫ X Y ∣ x y ∣ f ( x ) g ( y ) d x d y ( ∫ X ∣ x ∣ p f ( x ) d x ) 1 p ( ∫ Y ∣ y ∣ q g ( y ) d y ) 1 q ≤ ∫ X ∣ x ∣ p f ( x ) d x p ∫ X ∣ x ∣ p f ( x ) d x + ∫ Y ∣ y ∣ q g ( y ) d y q ∫ Y ∣ y ∣ q g ( y ) d y = 1 p + 1 q = 1 \begin{align*}
\frac{\mathbb{E}[|XY|]}{(\mathbb{E}[|X|^p])^{\frac{1}{p}} (\mathbb{E}[|Y|^q])^{\frac{1}{q}}} &= \frac{\int_{XY} |xy| f(x)g(y) \,dx\,dy}{(\int_X |x|^p f(x) \,dx)^{\frac{1}{p}} (\int_Y |y|^q g(y) \,dy)^{\frac{1}{q}}} \\
&\leq \frac{\int_X |x|^p f(x) \,dx}{p \int_X |x|^p f(x) \,dx} + \frac{\int_Y |y|^q g(y) \,dy}{q \int_Y |y|^q g(y) \,dy} \\
&= \frac{1}{p} + \frac{1}{q} \\
&= 1
\end{align*} ( E [ ∣ X ∣ p ] ) p 1 ( E [ ∣ Y ∣ q ] ) q 1 E [ ∣ X Y ∣ ] = ( ∫ X ∣ x ∣ p f ( x ) d x ) p 1 ( ∫ Y ∣ y ∣ q g ( y ) d y ) q 1 ∫ X Y ∣ x y ∣ f ( x ) g ( y ) d x d y ≤ p ∫ X ∣ x ∣ p f ( x ) d x ∫ X ∣ x ∣ p f ( x ) d x + q ∫ Y ∣ y ∣ q g ( y ) d y ∫ Y ∣ y ∣ q g ( y ) d y = p 1 + q 1 = 1
因此,Hölder 不等式得证。□ \square □
1.3 Cauchy-Schwarz 不等式
当 p = q = 2 p = q = 2 p = q = 2 时,Hölder 不等式退化为 Cauchy-Schwarz 不等式:
E [ ∣ X Y ∣ ] ≤ E [ X 2 ] ⋅ E [ Y 2 ] \begin{equation}
\mathbb{E}[|XY|] \leq \sqrt{\mathbb{E}[X^{2}] \cdot \mathbb{E}[Y^{2}]}
\end{equation} E [ ∣ X Y ∣ ] ≤ E [ X 2 ] ⋅ E [ Y 2 ]
1.4 Lyapunov 不等式
对于任意 0 < r ≤ s 0 \lt r \leq s 0 < r ≤ s ,有:
E [ ∣ X ∣ r ] r ≤ E [ ∣ X ∣ s ] s \begin{equation}
\sqrt[r]{\mathbb{E}[|X|^{r}]} \leq \sqrt[s]{\mathbb{E}[|X|^{s}]}
\end{equation} r E [ ∣ X ∣ r ] ≤ s E [ ∣ X ∣ s ]
证明
由 Hölder 不等式:
对任意 p ≥ 1 p \geq 1 p ≥ 1 ,有:
E [ ∣ X ∣ r ] = E [ ∣ X ⋅ 1 ∣ r ] ≤ ( E [ ∣ X ∣ r p ] ) 1 p ⋅ ( E [ 1 q ] ) 1 q = ( E [ ∣ X ∣ r p ] ) 1 p \begin{align*}
\mathbb{E}[|X|^{r}] &= \mathbb{E}[|X \cdot 1|^{r}] \\
&\leq (\mathbb{E}[|X|^{rp}])^{\frac{1}{p}} \cdot (\mathbb{E}[1^q])^{\frac{1}{q}} \\
&= (\mathbb{E}[|X|^{rp}])^{\frac{1}{p}}
\end{align*} E [ ∣ X ∣ r ] = E [ ∣ X ⋅ 1 ∣ r ] ≤ ( E [ ∣ X ∣ r p ] ) p 1 ⋅ ( E [ 1 q ] ) q 1 = ( E [ ∣ X ∣ r p ] ) p 1
记 s = r p ≥ r s = rp \geq r s = r p ≥ r ,则:
E [ ∣ X ∣ r ] ≤ ( E [ ∣ X ∣ s ] ) r s \begin{equation}
\mathbb{E}[|X|^{r}] \leq (\mathbb{E}[|X|^{s}])^{\frac{r}{s}}
\end{equation} E [ ∣ X ∣ r ] ≤ ( E [ ∣ X ∣ s ] ) s r
因此,原不等式得证。□ \square □
1.5 Minkowski 不等式
对于任意 p ≥ 1 p \geq 1 p ≥ 1 ,有:
E [ ∣ X + Y ∣ p ] p ≤ E [ ∣ X ∣ p ] p + E [ ∣ Y ∣ p ] p \begin{equation}
\sqrt[p]{\mathbb{E}[|X+Y|^p]} \leq \sqrt[p]{\mathbb{E}[|X|^p]} + \sqrt[p]{\mathbb{E}[|Y|^p]}
\end{equation} p E [ ∣ X + Y ∣ p ] ≤ p E [ ∣ X ∣ p ] + p E [ ∣ Y ∣ p ]
证明
由三角不等式和 Hölder 不等式,可得:
E [ ∣ X + Y ∣ p ] ≤ E [ ( ∣ X ∣ + ∣ Y ∣ ) ∣ X + Y ∣ p − 1 ] = E [ ∣ X ∥ X + Y ∣ p − 1 ] + E [ ∣ Y ∥ X + Y ∣ p − 1 ] ≤ ( E [ ∣ X ∣ p ] ) 1 p ( E [ ∣ X + Y ∣ ( p − 1 ) q ] ) 1 q + ( E [ ∣ Y ∣ p ] ) 1 p ( E [ ∣ X + Y ∣ ( p − 1 ) q ] ) 1 q = [ ( E [ ∣ X ∣ p ] ) 1 p + ( E [ ∣ Y ∣ p ] ) 1 p ] ⋅ E [ ∣ X + Y ∣ p ] ( E [ ∣ X + Y ∣ p ] ) 1 p \begin{align*}
\mathbb{E}[|X+Y|^p] &\leq \mathbb{E}[(|X|+|Y|)|X+Y|^{p-1}] \\
&= \mathbb{E}[|X\|X+Y|^{p-1}] + \mathbb{E}[|Y\|X+Y|^{p-1}] \\
&\leq (\mathbb{E}[|X|^p])^{\frac{1}{p}} (\mathbb{E}[|X+Y|^{(p-1)q}])^{\frac{1}{q}} + (\mathbb{E}[|Y|^p])^{\frac{1}{p}} (\mathbb{E}[|X+Y|^{(p-1)q}])^{\frac{1}{q}} \\
&= [(\mathbb{E}[|X|^p])^{\frac{1}{p}} + (\mathbb{E}[|Y|^p])^{\frac{1}{p}}] \cdot \frac{\mathbb{E}[|X+Y|^p]}{(\mathbb{E}[|X+Y|^p])^{\frac{1}{p}}}
\end{align*} E [ ∣ X + Y ∣ p ] ≤ E [( ∣ X ∣ + ∣ Y ∣ ) ∣ X + Y ∣ p − 1 ] = E [ ∣ X ∥ X + Y ∣ p − 1 ] + E [ ∣ Y ∥ X + Y ∣ p − 1 ] ≤ ( E [ ∣ X ∣ p ] ) p 1 ( E [ ∣ X + Y ∣ ( p − 1 ) q ] ) q 1 + ( E [ ∣ Y ∣ p ] ) p 1 ( E [ ∣ X + Y ∣ ( p − 1 ) q ] ) q 1 = [( E [ ∣ X ∣ p ] ) p 1 + ( E [ ∣ Y ∣ p ] ) p 1 ] ⋅ ( E [ ∣ X + Y ∣ p ] ) p 1 E [ ∣ X + Y ∣ p ]
化简后即得证。□ \square □
1.6 Bhatia-Davis 不等式
对 X ∈ [ a , b ] X \in [a,b] X ∈ [ a , b ] ,有:
V [ X ] ≤ ( b − E [ X ] ) ( E [ X ] − a ) ≤ ( b − a ) 2 4 \begin{equation}
\mathbb{V}[X] \leq (b - \mathbb{E}[X])(\mathbb{E}[X] - a) \leq \frac{(b-a)^2}{4}
\end{equation} V [ X ] ≤ ( b − E [ X ]) ( E [ X ] − a ) ≤ 4 ( b − a ) 2
证明
因为 a ≤ X ≤ b a \leq X \leq b a ≤ X ≤ b ,所以有:
0 ≤ E [ ( b − X ) ( X − a ) ] = − E [ X 2 ] − a b + ( a + b ) E [ X ] \begin{align*}
0 &\leq \mathbb{E}[(b-X)(X-a)] \\
&= -\mathbb{E}[X^2] - ab + (a+b)\mathbb{E}[X]
\end{align*} 0 ≤ E [( b − X ) ( X − a )] = − E [ X 2 ] − ab + ( a + b ) E [ X ]
因此,
V [ X ] = E [ X 2 ] − E [ X ] 2 ≤ − a b + ( a + b ) E [ X ] − E [ X 2 ] = ( b − E [ X ] ) ( E [ X ] − a ) \begin{align*}
\mathbb{V}[X] &= \mathbb{E}[X^2] - \mathbb{E}[X]^2 \\
&\leq -ab + (a+b)\mathbb{E}[X] - \mathbb{E}[X^2] \\
&= (b - \mathbb{E}[X])(\mathbb{E}[X] - a)
\end{align*} V [ X ] = E [ X 2 ] − E [ X ] 2 ≤ − ab + ( a + b ) E [ X ] − E [ X 2 ] = ( b − E [ X ]) ( E [ X ] − a )
考虑 AM-GM 不等式:
x y ≤ ( x + y 2 ) 2 \begin{equation}
xy \leq (\frac{x+y}{2})^2
\end{equation} x y ≤ ( 2 x + y ) 2
将 x = b − E [ X ] x = b - \mathbb{E}[X] x = b − E [ X ] 和 y = E [ X ] − a y = \mathbb{E}[X] - a y = E [ X ] − a 带入并化简即得证。□ \square □
1.7 Union Bound(Boole's)不等式
对于任意事件 X X X 和 Y Y Y ,有:
P ( X ∪ Y ) ≤ P ( X ) + P ( Y ) \begin{equation}
P(X \cup Y) \leq P(X) + P(Y)
\end{equation} P ( X ∪ Y ) ≤ P ( X ) + P ( Y )
证明
根据概率的加法公式:
P ( X ∪ Y ) = P ( X ) + P ( Y ) − P ( X ∩ Y ) ≤ P ( X ) + P ( Y ) \begin{equation}
P(X \cup Y) = P(X) + P(Y) - P(X \cap Y) \leq P(X) + P(Y)
\end{equation} P ( X ∪ Y ) = P ( X ) + P ( Y ) − P ( X ∩ Y ) ≤ P ( X ) + P ( Y )
由于 P ( X ∩ Y ) ≥ 0 P(X \cap Y) \geq 0 P ( X ∩ Y ) ≥ 0 ,因此不等式得证。□ \square □
1.8 Markov 不等式
若 X ≥ 0 X \geq 0 X ≥ 0 ,则对于任意 ε > 0 \varepsilon \gt 0 ε > 0 ,有:
P ( X ≥ ε ) ≤ E [ X ] ε \begin{equation}
P(X \geq \varepsilon) \leq \frac{\mathbb{E}[X]}{\varepsilon}
\end{equation} P ( X ≥ ε ) ≤ ε E [ X ]
证明
由定义可得:
E [ X ] = ∫ 0 ∞ x p ( x ) d x ≥ ∫ ε ∞ x p ( x ) d x ≥ ε ∫ ε ∞ p ( x ) d x = ε P ( X ≥ ε ) \begin{equation}
\mathbb{E}[X] = \int_{0}^{\infty} x p(x) \,dx \geq \int_{\varepsilon}^{\infty} x p(x) \,dx \geq \varepsilon \int_{\varepsilon}^{\infty} p(x) \,dx = \varepsilon P(X \geq \varepsilon)
\end{equation} E [ X ] = ∫ 0 ∞ x p ( x ) d x ≥ ∫ ε ∞ x p ( x ) d x ≥ ε ∫ ε ∞ p ( x ) d x = εP ( X ≥ ε )
因此,原不等式得证。□ \square □
1.9 Chebyshev 不等式
对于任意 ε > 0 \varepsilon \gt 0 ε > 0 ,有:
P ( ∣ X − E [ X ] ∣ ≥ ε ) ≤ V [ X ] ε 2 \begin{equation}
P(|X-\mathbb{E}[X]| \geq \varepsilon) \leq \frac{\mathbb{V}[X]}{\varepsilon^{2}}
\end{equation} P ( ∣ X − E [ X ] ∣ ≥ ε ) ≤ ε 2 V [ X ]
证明
利用 Markov 不等式,得到:
P ( ∣ X − E [ X ] ∣ ≥ ε ) = P ( ( X − E [ X ] ) 2 ≥ ε 2 ) ≤ E [ ( X − E [ X ] ) 2 ] ε 2 = V [ X ] ε 2 \begin{equation}
P(|X-\mathbb{E}[X]| \geq \varepsilon) = P((X-\mathbb{E}[X])^2 \geq \varepsilon^{2}) \leq \frac{\mathbb{E}[(X-\mathbb{E}[X])^2]}{\varepsilon^{2}} = \frac{\mathbb{V}[X]}{\varepsilon^{2}}
\end{equation} P ( ∣ X − E [ X ] ∣ ≥ ε ) = P (( X − E [ X ] ) 2 ≥ ε 2 ) ≤ ε 2 E [( X − E [ X ] ) 2 ] = ε 2 V [ X ]
因此,Chebyshev 不等式得证。□ \square □
1.10 Cantelli 不等式
对于任意 ε > 0 \varepsilon \gt 0 ε > 0 ,有:
P ( X − E [ X ] ≥ ε ) ≤ V [ X ] V [ X ] + ε 2 \begin{equation}
P(X-\mathbb{E}[X] \geq \varepsilon) \leq \frac{\mathbb{V}[X]}{\mathbb{V}[X]+\varepsilon^{2}}
\end{equation} P ( X − E [ X ] ≥ ε ) ≤ V [ X ] + ε 2 V [ X ]
证明
设 Y = X − E [ X ] Y = X - \mathbb{E}[X] Y = X − E [ X ] ,则对于任意 λ ≥ 0 \lambda \geq 0 λ ≥ 0 ,有:
P ( X − E [ X ] ≥ ε ) = P ( Y ≥ ε ) = P ( Y + λ ≥ ε + λ ) = P ( ( Y + λ ) 2 ≥ ( ε + λ ) 2 ) ≤ E [ ( Y + λ ) 2 ] ( ε + λ ) 2 = V [ X ] + λ 2 ( ε + λ ) 2 \begin{align*}
P(X-\mathbb{E}[X] \geq \varepsilon) &= P(Y \geq \varepsilon) \\
&= P(Y+\lambda \geq \varepsilon+\lambda) \\
&= P((Y+\lambda)^{2} \geq (\varepsilon+\lambda)^{2}) \\
&\leq \frac{\mathbb{E}[(Y+\lambda)^{2}]}{(\varepsilon+\lambda)^{2}} = \frac{\mathbb{V}[X]+\lambda^{2}}{(\varepsilon+\lambda)^{2}}
\end{align*} P ( X − E [ X ] ≥ ε ) = P ( Y ≥ ε ) = P ( Y + λ ≥ ε + λ ) = P (( Y + λ ) 2 ≥ ( ε + λ ) 2 ) ≤ ( ε + λ ) 2 E [( Y + λ ) 2 ] = ( ε + λ ) 2 V [ X ] + λ 2
通过对 λ \lambda λ 求导,得右端在 λ = V [ X ] ε \lambda = \frac{\mathbb{V}[X]}{\varepsilon} λ = ε V [ X ] 时取得最小值 V [ X ] V [ X ] + ε 2 \frac{\mathbb{V}[X]}{\mathbb{V}[X]+\varepsilon^{2}} V [ X ] + ε 2 V [ X ] ,因此:
P ( X − E [ X ] ≥ ε ) ≤ V [ X ] V [ X ] + ε 2 \begin{equation}
P(X-\mathbb{E}[X] \geq \varepsilon) \leq \frac{\mathbb{V}[X]}{\mathbb{V}[X]+\varepsilon^{2}}
\end{equation} P ( X − E [ X ] ≥ ε ) ≤ V [ X ] + ε 2 V [ X ]
原不等式得证。□ \square □
值得注意的是,Cantelli 不等式是 Chebyshev 不等式的加强版,也称为单边 Chebyshev 不等式。通过类似的构造方法,可以推导出比 Cantelli 不等式更严格的上界。
1.11 Chernoff 界(Chernoff-Cramér 界)
对于任意 λ > 0 , ε > 0 \lambda \gt 0, \varepsilon \gt 0 λ > 0 , ε > 0 ,有:
P ( X ≥ ε ) ≤ min λ > 0 E [ e λ X ] e λ ε \begin{equation}
P(X \geq \varepsilon) \leq \min_{\lambda \gt 0} \frac{\mathbb{E}[e^{\lambda X}]}{e^{\lambda \varepsilon}}
\end{equation} P ( X ≥ ε ) ≤ λ > 0 min e λ ε E [ e λ X ]
对于任意 λ < 0 , ε > 0 \lambda \lt 0, \varepsilon \gt 0 λ < 0 , ε > 0 ,有:
P ( X ≤ ε ) ≤ min λ < 0 E [ e λ X ] e λ ε \begin{equation}
P(X \leq \varepsilon) \leq \min_{\lambda \lt 0} \frac{\mathbb{E}[e^{\lambda X}]}{e^{\lambda \varepsilon}}
\end{equation} P ( X ≤ ε ) ≤ λ < 0 min e λ ε E [ e λ X ]
证明
应用 Markov 不等式,有:
P ( X ≥ ε ) = P ( e λ X ≥ e λ ε ) ≤ E [ e λ X ] e λ ε , λ > 0 , ε > 0 \begin{equation}
P(X \geq \varepsilon) = P(e^{\lambda X} \geq e^{\lambda \varepsilon}) \leq \frac{\mathbb{E}[e^{\lambda X}]}{e^{\lambda \varepsilon}}, \quad \lambda \gt 0, \varepsilon \gt 0
\end{equation} P ( X ≥ ε ) = P ( e λ X ≥ e λ ε ) ≤ e λ ε E [ e λ X ] , λ > 0 , ε > 0
同理,
P ( X ≤ ε ) = P ( e λ X ≤ e λ ε ) ≤ E [ e λ X ] e λ ε , λ < 0 , ε > 0 \begin{equation}
P(X \leq \varepsilon) = P(e^{\lambda X} \leq e^{\lambda \varepsilon}) \leq \frac{\mathbb{E}[e^{\lambda X}]}{e^{\lambda \varepsilon}}, \quad \lambda \lt 0, \varepsilon \gt 0
\end{equation} P ( X ≤ ε ) = P ( e λ X ≤ e λ ε ) ≤ e λ ε E [ e λ X ] , λ < 0 , ε > 0
因此,Chernoff 界得证。□ \square □
基于上述 Chernoff 界的技术,我们可以进一步定义次高斯性:
定义 1 (随机变量的次高斯性):若一个期望为零的随机变量 X X X 的矩母函数满足 ∀ λ ∈ R + \forall \lambda \in \mathbb{R}^+ ∀ λ ∈ R + :
E [ e λ X ] ≤ exp ( σ 2 λ 2 2 ) \begin{equation}
\mathbb{E}[e^{\lambda X}] \leq \exp(\frac{\sigma^2\lambda^2}{2})
\end{equation} E [ e λ X ] ≤ exp ( 2 σ 2 λ 2 )
则称 X X X 服从参数为 σ \sigma σ 的次高斯分布。
实际上,Hoeffding 引理中的随机变量 X X X 服从 ( b − a ) 2 \frac{(b-a)}{2} 2 ( b − a ) 的次高斯分布。Hoeffding 引理也是次高斯分布的直接体现。次高斯性还有一系列等价定义,这里不作详细讨论。
次高斯分布有一个直接的性质:假设两个独立的随机变量 X 1 , X 2 X_1, X_2 X 1 , X 2 都是次高斯分布的,分别服从参数 σ 1 , σ 2 \sigma_1, \sigma_2 σ 1 , σ 2 ,那么 X 1 + X 2 X_1 + X_2 X 1 + X 2 就是服从参数为 σ 1 2 + σ 2 2 \sqrt{\sigma_1^2 + \sigma_2^2} σ 1 2 + σ 2 2 的次高斯分布。这个结果的证明可以直接利用定义来完成。
显然,并非所有常见的随机变量都是次高斯的,例如指数分布。为此可以扩大定义:
定义 2 (随机变量的次指数性):若非负的随机变量 X X X 的矩母函数满足 ∀ λ ∈ ( 0 , a ) \forall \lambda \in (0,a) ∀ λ ∈ ( 0 , a ) :
E [ e λ X ] ≤ a a − λ \begin{equation}
\mathbb{E}[e^{\lambda X}] \leq \frac{a}{a - \lambda}
\end{equation} E [ e λ X ] ≤ a − λ a
则称 X X X 服从参数为 ( V [ X ] , 1 / a ) (\mathbb{V}[X], 1/a) ( V [ X ] , 1/ a ) 的次指数分布。
同样地,次指数性也有一系列等价定义。一种不直观但更常用的定义如下:存在 ( σ 2 , b ) (\sigma^2, b) ( σ 2 , b ) ,使得 ∀ ∣ s ∣ < 1 / b \forall |s| \lt 1/b ∀∣ s ∣ < 1/ b :
E [ e s ( X − E [ X ] ) ] ≤ exp ( s 2 σ 2 2 ) \begin{equation}
\mathbb{E}[e^{s(X−\mathbb{E}[X])}] \leq \exp ( \frac{s^2\sigma^2}{2} )
\end{equation} E [ e s ( X − E [ X ]) ] ≤ exp ( 2 s 2 σ 2 )
常见的次指数分布包括:指数分布,Gamma 分布,以及任何有界随机变量 。
类似地,次指数分布对于加法也是封闭的:如果 X 1 , X 2 X_1, X_2 X 1 , X 2 分别是服从 ( σ 1 2 , b 1 ) (\sigma_1^2, b_1) ( σ 1 2 , b 1 ) 和 ( σ 2 2 , b 2 ) (\sigma_2^2, b_2) ( σ 2 2 , b 2 ) 的次指数分布,那么 X 1 + X 2 X_1 + X_2 X 1 + X 2 是服从 ( σ 1 2 + σ 2 2 , max ( b 1 , b 2 ) ) (\sigma_1^2 + \sigma_2^2, \max(b_1, b_2)) ( σ 1 2 + σ 2 2 , max ( b 1 , b 2 )) 的次指数分布。在高维统计问题中,次高斯分布和次指数分布的尾端控制能得到一些重要的结论。
1.12 Chernoff 不等式(乘积形式)
对于 m m m 个独立同分布的随机变量 x i ∈ [ 0 , 1 ] , i ∈ [ m ] x_i \in [0, 1], i \in [m] x i ∈ [ 0 , 1 ] , i ∈ [ m ] ,设 X = ∑ i = 1 m X i X = \sum_{i=1}^m X_i X = ∑ i = 1 m X i ,μ > 0 \mu \gt 0 μ > 0 且 r ≤ 1 r \leq 1 r ≤ 1 。若对所有 i ≤ m i \leq m i ≤ m 都有 E [ x i ] ≤ μ \mathbb{E}[x_i] \leq \mu E [ x i ] ≤ μ ,则:
P ( X ≥ ( 1 + r ) μ m ) ≤ e − r 2 μ m 3 , r ≥ 0 P ( X ≤ ( 1 − r ) μ m ) ≤ e − r 2 μ m 2 , r ≥ 0 \begin{align*}
P(X \geq (1+r)\mu m) \leq e^{-\frac{r^2 \mu m}{3}}, \quad r \geq 0 \\
P(X \leq (1-r)\mu m) \leq e^{-\frac{r^2 \mu m}{2}}, \quad r \geq 0
\end{align*} P ( X ≥ ( 1 + r ) μ m ) ≤ e − 3 r 2 μ m , r ≥ 0 P ( X ≤ ( 1 − r ) μ m ) ≤ e − 2 r 2 μ m , r ≥ 0
证明
应用 Markov 不等式,有:
P ( X ≥ ( 1 + r ) μ m ) = P ( ( 1 + r ) X ≥ ( 1 + r ) ( 1 + r ) μ m ) ≤ E [ ( 1 + r ) X ] ( 1 + r ) ( 1 + r ) μ m \begin{equation}
P(X \geq (1+r)\mu m) = P((1+r)^X \geq (1+r)^{(1+r)\mu m}) \leq \frac{\mathbb{E}[(1+r)^X]}{(1+r)^{(1+r)\mu m}}
\end{equation} P ( X ≥ ( 1 + r ) μ m ) = P (( 1 + r ) X ≥ ( 1 + r ) ( 1 + r ) μ m ) ≤ ( 1 + r ) ( 1 + r ) μ m E [( 1 + r ) X ]
由于 x i x_i x i 之间是独立的,可得:
E [ ( 1 + r ) X ] = ∏ i = 1 m E [ ( 1 + r ) x i ] ≤ ∏ i = 1 m E [ 1 + r x i ] ≤ ∏ i = 1 m ( 1 + r μ ) ≤ e r μ m \begin{equation}
\mathbb{E}[(1+r)^X] = \prod_{i=1}^m \mathbb{E}[(1+r)^{x_i}] \leq \prod_{i=1}^m \mathbb{E}[1+rx_i] \leq \prod_{i=1}^m (1+r\mu) \leq e^{r\mu m}
\end{equation} E [( 1 + r ) X ] = i = 1 ∏ m E [( 1 + r ) x i ] ≤ i = 1 ∏ m E [ 1 + r x i ] ≤ i = 1 ∏ m ( 1 + r μ ) ≤ e r μ m
其中,第二步使用了 ∀ x ∈ [ 0 , 1 ] \forall x \in [0,1] ∀ x ∈ [ 0 , 1 ] 都有 ( 1 + r ) x ≤ 1 + r x (1+r)^x \leq 1+rx ( 1 + r ) x ≤ 1 + r x ,第三步使用了 E [ x i ] ≤ μ \mathbb{E}[x_i] \leq \mu E [ x i ] ≤ μ ,第四步使用了 ∀ x ∈ [ 0 , 1 ] \forall x \in [0,1] ∀ x ∈ [ 0 , 1 ] 都有 1 + x ≤ e x 1+x \leq e^x 1 + x ≤ e x 。
又由于 ∀ r ∈ [ 0 , 1 ] \forall r \in [0,1] ∀ r ∈ [ 0 , 1 ] ,有 e r ( 1 + r ) 1 + r ≤ e − r 2 3 \frac{e^r}{(1+r)^{1+r}} \leq e^{-\frac{r^2}{3}} ( 1 + r ) 1 + r e r ≤ e − 3 r 2 ,综上所述:
P ( X ≥ ( 1 + r ) μ m ) ≤ ( e r ( 1 + r ) ( 1 + r ) ) μ m ≤ e − r 2 μ m 3 \begin{equation}
P(X \geq (1+r)\mu m) \leq (\frac{e^r}{(1+r)^{(1+r)}})^{\mu m} \leq e^{-\frac{r^2 \mu m}{3}}
\end{equation} P ( X ≥ ( 1 + r ) μ m ) ≤ ( ( 1 + r ) ( 1 + r ) e r ) μ m ≤ e − 3 r 2 μ m
当我们将 r r r 替换为 − r -r − r 时,根据之前的推导,并利用 ∀ r ∈ [ 0 , 1 ] \forall r \in [0,1] ∀ r ∈ [ 0 , 1 ] 有 e r ( 1 − r ) 1 − r ≤ e − r 2 2 \frac{e^r}{(1-r)^{1-r}} \leq e^{-\frac{r^2}{2}} ( 1 − r ) 1 − r e r ≤ e − 2 r 2 ,可得第二个不等式的证明。□ \square □
1.13 最优 Chernoff 界
如果 X X X 是一个随机变量,并且 E [ e λ ( X − E X ) ] ≤ e ϕ ( λ ) \mathbb{E}[e^{\lambda(X-\mathbb{E}X)}] \leq e^{\phi(\lambda)} E [ e λ ( X − E X ) ] ≤ e ϕ ( λ ) 对于所有 λ ≥ 0 \lambda \geq 0 λ ≥ 0 成立,则有以下结论:
P ( X − E X ≥ ε ) ≤ e − ϕ ∗ ( ε ) , ε ≥ 0 \begin{equation}
P(X - \mathbb{E}X \geq \varepsilon) \leq e^{-\phi^*(\varepsilon)}, \quad \varepsilon \geq 0
\end{equation} P ( X − E X ≥ ε ) ≤ e − ϕ ∗ ( ε ) , ε ≥ 0
或
P ( X − E X ≤ ( ϕ ∗ ) − 1 ( ln ( 1 / δ ) ) ) ≥ 1 − δ , δ ∈ [ 0 , 1 ] \begin{equation}
P(X - \mathbb{E}X \leq (\phi^*)^{-1}(\ln(1/\delta))) \geq 1 - \delta, \quad \delta \in [0,1]
\end{equation} P ( X − E X ≤ ( ϕ ∗ ) − 1 ( ln ( 1/ δ ))) ≥ 1 − δ , δ ∈ [ 0 , 1 ]
其中,ϕ ∗ \phi^* ϕ ∗ 是 ϕ \phi ϕ 的凸共轭函数,即 ϕ ∗ ( x ) = sup λ ≥ 0 ( λ x − ϕ ( λ ) ) \phi^*(x) = \sup_{\lambda \geq 0}(\lambda x - \phi(\lambda)) ϕ ∗ ( x ) = sup λ ≥ 0 ( λ x − ϕ ( λ )) 。
证明
根据 Chernoff 不等式,有:
P ( X − E X ≥ ε ) ≤ inf λ ≥ 0 e − λ ε E [ e λ ( X − E X ) ] ≤ inf λ ≥ 0 e ϕ ( λ ) − λ ε = e − sup λ ≥ 0 ( λ ε − ϕ ( λ ) ) = e − ϕ ∗ ( ε ) \begin{align*}
P(X - \mathbb{E}X \geq \varepsilon) &\leq \inf_{\lambda \geq 0} e^{-\lambda \varepsilon} \mathbb{E}[e^{\lambda(X-\mathbb{E}X)}] \\
&\leq \inf_{\lambda \geq 0} e^{\phi(\lambda) - \lambda \varepsilon} \\
&= e^{-\sup_{\lambda \geq 0}(\lambda \varepsilon - \phi(\lambda))} \\
&= e^{-\phi^*(\varepsilon)}
\end{align*} P ( X − E X ≥ ε ) ≤ λ ≥ 0 inf e − λ ε E [ e λ ( X − E X ) ] ≤ λ ≥ 0 inf e ϕ ( λ ) − λ ε = e − s u p λ ≥ 0 ( λ ε − ϕ ( λ )) = e − ϕ ∗ ( ε )
因此,最优 Chernoff 界得证。□ \square □
1.14 Hoeffding 不等式
设有 m m m 个独立随机变量 X i ∈ [ a i , b i ] X_{i} \in [a_{i}, b_{i}] X i ∈ [ a i , b i ] ,令 X ˉ \bar{X} X ˉ 为 X i X_{i} X i 的均值。Hoeffding 不等式表示:
P ( X ˉ − E [ X ˉ ] ≥ ε ) ≤ exp ( − 2 m 2 ε 2 ∑ i = 1 m ( b i − a i ) 2 ) \begin{equation}
P(\bar{X} - \mathbb{E}[\bar{X}] \geq \varepsilon) \leq \exp (-\frac{2 m^{2} \varepsilon^{2}}{\sum_{i=1}^{m}(b_{i} - a_{i})^{2}})
\end{equation} P ( X ˉ − E [ X ˉ ] ≥ ε ) ≤ exp ( − ∑ i = 1 m ( b i − a i ) 2 2 m 2 ε 2 )
证明
首先,我们引入一个引理 (Hoeffding 定理):
对于 E [ X ] = 0 \mathbb{E}[X] = 0 E [ X ] = 0 且 X ∈ [ a , b ] X \in [a, b] X ∈ [ a , b ] 的随机变量,对于任意 λ ∈ R \lambda \in \mathbb{R} λ ∈ R ,有:
E [ e λ X ] ≤ exp ( λ 2 ( b − a ) 2 8 ) \begin{equation}
\mathbb{E}[e^{\lambda X}] \leq \exp( \frac{\lambda^2(b-a)^2}{8} )
\end{equation} E [ e λ X ] ≤ exp ( 8 λ 2 ( b − a ) 2 )
由于 e x e^x e x 是凸函数,对于任意 x ∈ [ a , b ] x \in [a, b] x ∈ [ a , b ] ,可以写为:
e λ x ≤ b − x b − a e λ a + x − a b − a e λ b \begin{equation}
e^{\lambda x} \leq \frac{b-x}{b-a}e^{\lambda a} + \frac{x-a}{b-a}e^{\lambda b}
\end{equation} e λ x ≤ b − a b − x e λa + b − a x − a e λb
对上式取期望,得到:
E [ e λ X ] ≤ b − E [ X ] b − a e λ a + E [ X ] − a b − a e λ b = b e λ a − a e λ b b − a \begin{equation}
\mathbb{E}[e^{\lambda X}] \leq \frac{b-\mathbb{E}[X]}{b-a}e^{\lambda a} + \frac{\mathbb{E}[X]-a}{b-a}e^{\lambda b} = \frac{be^{\lambda a} - ae^{\lambda b}}{b - a}
\end{equation} E [ e λ X ] ≤ b − a b − E [ X ] e λa + b − a E [ X ] − a e λb = b − a b e λa − a e λb
记 θ = − a b − a \theta = -\frac{a}{b-a} θ = − b − a a ,h = λ ( b − a ) h = \lambda(b-a) h = λ ( b − a ) ,则:
b e λ a − a e λ b b − a = [ 1 − θ + θ e h ] e − θ h = e ln ( 1 − θ + θ e h ) e − θ h = e ln ( 1 − θ + θ e h ) − θ h \begin{equation}
\frac{be^{\lambda a} - ae^{\lambda b}}{b - a} = [1-\theta + \theta e^{h}]e^{-\theta h} = e^{\ln(1-\theta + \theta e^{h})}e^{-\theta h} = e^{\ln(1-\theta + \theta e^{h}) -\theta h}
\end{equation} b − a b e λa − a e λb = [ 1 − θ + θ e h ] e − θ h = e l n ( 1 − θ + θ e h ) e − θ h = e l n ( 1 − θ + θ e h ) − θ h
定义函数 φ ( θ , h ) = ln ( 1 − θ + θ e h ) − θ h \varphi(\theta, h) = \ln(1-\theta + \theta e^{h}) -\theta h φ ( θ , h ) = ln ( 1 − θ + θ e h ) − θ h 。注意到 θ \theta θ 实际上与 h h h 无关。对 h h h 求偏导数:
∂ φ ∂ h = θ e h 1 − θ + θ e h − θ \begin{equation}
\frac{\partial \varphi}{\partial h} = \frac{\theta e^h}{1 - \theta + \theta e^h} - \theta
\end{equation} ∂ h ∂ φ = 1 − θ + θ e h θ e h − θ
显然有 ∂ φ ∂ h ∣ h = 0 + = 0 \frac{\partial \varphi}{\partial h}\big|_{h=0^+} = 0 ∂ h ∂ φ h = 0 + = 0 。同理,利用链式法则可得:
∂ 2 φ ∂ h 2 = θ e h ( 1 − θ + θ e h ) − θ 2 e 2 h ( 1 − θ + θ e h ) 2 = θ e h 1 − θ + θ e h ( 1 − θ e h 1 − θ + θ e h ) ≤ 1 4 \begin{equation}
\frac{\partial^2 \varphi}{\partial h^2} = \frac{\theta e^h(1 - \theta + \theta e^h) - \theta^2e^{2h}}{(1 - \theta + \theta e^h)^2} = \frac{\theta e^h}{1 - \theta + \theta e^h}(1- \frac{\theta e^h}{1 - \theta + \theta e^h}) \leq \frac{1}{4}
\end{equation} ∂ h 2 ∂ 2 φ = ( 1 − θ + θ e h ) 2 θ e h ( 1 − θ + θ e h ) − θ 2 e 2 h = 1 − θ + θ e h θ e h ( 1 − 1 − θ + θ e h θ e h ) ≤ 4 1
根据泰勒展开式,可以得到:
φ ( θ , h ) ≤ h 2 8 = λ 2 ( b − a ) 2 8 \begin{equation}
\varphi(\theta, h) \leq \frac{h^2}{8} = \frac{\lambda^2(b-a)^2}{8}
\end{equation} φ ( θ , h ) ≤ 8 h 2 = 8 λ 2 ( b − a ) 2
由 Markov 不等式可知,对于任意 λ > 0 \lambda \gt 0 λ > 0 :
P ( X ˉ − E [ X ˉ ] ≥ ε ) = P ( e λ ( X ˉ − E [ X ˉ ] ) ≥ e λ ε ) ≤ E [ e λ ( X ˉ − E [ X ˉ ] ) ] e λ ε \begin{equation}
P(\bar{X} - \mathbb{E}[\bar{X}] \geq \varepsilon) = P(e^{\lambda(\bar{X} - \mathbb{E}[\bar{X}])} \geq e^{\lambda \varepsilon}) \leq \frac{\mathbb{E}[e^{\lambda(\bar{X} - \mathbb{E}[\bar{X}])}]}{e^{\lambda \varepsilon}}
\end{equation} P ( X ˉ − E [ X ˉ ] ≥ ε ) = P ( e λ ( X ˉ − E [ X ˉ ]) ≥ e λ ε ) ≤ e λ ε E [ e λ ( X ˉ − E [ X ˉ ]) ]
利用随机变量的独立性及 Hoeffding 引理,有:
E [ e λ ( X ˉ − E [ X ˉ ] ) ] e λ ε = e − λ ε ∏ i = 1 m E [ e λ ( X i − E [ X i ] ) / m ] ≤ e − λ ε ∏ i = 1 m exp ( λ 2 ( b i − a i ) 2 8 m 2 ) \begin{equation}
\frac{\mathbb{E}[e^{\lambda(\bar{X} - \mathbb{E}[\bar{X}]})]}{e^{\lambda \varepsilon}} = e^{-\lambda \varepsilon} \prod_{i=1}^{m} \mathbb{E}[e^{\lambda(X_{i} - \mathbb{E}[X_{i}]) / m}] \leq e^{-\lambda \varepsilon} \prod_{i=1}^{m} \exp (\frac{\lambda^{2}(b_{i} - a_{i})^{2}}{8 m^{2}})
\end{equation} e λ ε E [ e λ ( X ˉ − E [ X ˉ ] )] = e − λ ε i = 1 ∏ m E [ e λ ( X i − E [ X i ]) / m ] ≤ e − λ ε i = 1 ∏ m exp ( 8 m 2 λ 2 ( b i − a i ) 2 )
考虑二次函数 g ( λ ) = − λ ε + λ 2 8 m 2 ∑ i = 1 m ( b i − a i ) 2 g(\lambda) = -\lambda \varepsilon + \frac{\lambda^{2}}{8 m^{2}} \sum_{i=1}^{m}(b_{i} - a_{i})^{2} g ( λ ) = − λ ε + 8 m 2 λ 2 ∑ i = 1 m ( b i − a i ) 2 ,其最小值为 − 2 m 2 ε 2 ∑ i = 1 m ( b i − a i ) 2 -\frac{2 m^{2} \varepsilon^{2}}{\sum_{i=1}^{m}(b_{i} - a_{i})^{2}} − ∑ i = 1 m ( b i − a i ) 2 2 m 2 ε 2 。
因此可以得到:
P ( X ˉ − E [ X ˉ ] ≥ ε ) ≤ exp ( − 2 m 2 ε 2 ∑ i = 1 m ( b i − a i ) 2 ) \begin{equation}
P(\bar{X} - \mathbb{E}[\bar{X}] \geq \varepsilon) \leq \exp (-\frac{2 m^{2} \varepsilon^{2}}{\sum_{i=1}^{m}(b_{i} - a_{i})^{2}})
\end{equation} P ( X ˉ − E [ X ˉ ] ≥ ε ) ≤ exp ( − ∑ i = 1 m ( b i − a i ) 2 2 m 2 ε 2 )
□ \square □
注意,这里并未要求随机变量同分布,因此Hoeffding 不等式常用来解释集成学习的基本原理。
1.15 McDiarmid 不等式
对于 m m m 个独立随机变量 X i ∈ X X_{i} \in \mathcal{X} X i ∈ X ,若函数 f f f 是差有界的,则对于任意 ε > 0 \varepsilon \gt 0 ε > 0 ,有:
P ( f ( X 1 , ⋯ , X m ) − E [ f ( X 1 , ⋯ , X m ) ] ≥ ε ) ≤ exp ( − ε 2 2 ∑ i = 1 m c i 2 ) \begin{equation}
P(f(X_{1}, \cdots, X_{m})-\mathbb{E}[f(X_{1}, \cdots, X_{m})] \geq \varepsilon) \leq \exp (-\frac{\varepsilon^{2}}{2 \sum_{i=1}^{m} c_{i}^{2}})
\end{equation} P ( f ( X 1 , ⋯ , X m ) − E [ f ( X 1 , ⋯ , X m )] ≥ ε ) ≤ exp ( − 2 ∑ i = 1 m c i 2 ε 2 )
证明
构造一个鞅差序列:
D j = E [ f ( X ) ∣ X 1 , ⋯ , X j ] − E [ f ( X ) ∣ X 1 , ⋯ , X j − 1 ] \begin{equation}
D_j = \mathbb{E}[f(X) \mid X_1, \cdots, X_j] - \mathbb{E}[f(X) \mid X_1, \cdots, X_{j-1}]
\end{equation} D j = E [ f ( X ) ∣ X 1 , ⋯ , X j ] − E [ f ( X ) ∣ X 1 , ⋯ , X j − 1 ]
容易验证:
f ( X ) − E [ f ( X ) ] = ∑ i = 1 m D i \begin{equation}
f(X) - \mathbb{E}[f(X)] = \sum_{i=1}^m D_i
\end{equation} f ( X ) − E [ f ( X )] = i = 1 ∑ m D i
由于 f f f 是差有界的,因此满足 Azuma-Hoeffding 引理。代入后可得:
P ( f ( X 1 , ⋯ , X m ) − E [ f ( X 1 , ⋯ , X m ) ] ≥ ε ) ≤ exp ( − ε 2 2 ∑ i = 1 m c i 2 ) \begin{equation}
P(f(X_1, \cdots, X_m) - \mathbb{E}[f(X_1, \cdots, X_m)] \geq \varepsilon) \leq \exp( -\frac{\varepsilon^2}{2\sum_{i=1}^m c_i^2} )
\end{equation} P ( f ( X 1 , ⋯ , X m ) − E [ f ( X 1 , ⋯ , X m )] ≥ ε ) ≤ exp ( − 2 ∑ i = 1 m c i 2 ε 2 )
原不等式得证。□ \square □
1.16 Bennett 不等式
对于 m m m 个独立随机变量 X i X_{i} X i ,令 X ˉ \bar{X} X ˉ 为 X i X_{i} X i 的均值,若存在 b > 0 b \gt 0 b > 0 ,使得 ∣ X i − E [ X i ] ∣ < b |X_i-\mathbb{E}[X_i]| \lt b ∣ X i − E [ X i ] ∣ < b ,则有:
P ( X ˉ − E [ X ˉ ] ≥ ε ) ≤ exp ( − m ε 2 2 ( ∑ i = 1 m V [ X i ] / m + b ε / 3 ) ) \begin{equation}
P(\bar{X}-\mathbb{E}[\bar{X}] \geq \varepsilon) \leq \exp (-\frac{m \varepsilon^{2}}{2(\sum_{i=1}^{m} \mathbb{V}[X_{i}] / m + b \varepsilon / 3)})
\end{equation} P ( X ˉ − E [ X ˉ ] ≥ ε ) ≤ exp ( − 2 ( ∑ i = 1 m V [ X i ] / m + b ε /3 ) m ε 2 )
证明
首先,Bennett 不等式是 Hoeffding 不等式的一个加强版,对于独立随机变量的条件可以放宽为弱独立条件,结论仍然成立。
这些 Bernstein 类的集中不等式更多地反映了在非渐近观点下的大数定律表现,即它们刻画了样本均值如何集中在总体均值附近。
如果将样本均值看作是样本(数据点的函数),即令 f ( X 1 , ⋯ , X m ) = ∑ i = 1 m X i / m f(X_{1}, \cdots, X_{m}) = \sum_{i=1}^{m} X_{i} / m f ( X 1 , ⋯ , X m ) = ∑ i = 1 m X i / m ,那么 Bernstein 类不等式刻画了如下的概率:
P ( f ( X 1 , ⋯ , X m ) − E [ f ( X 1 , ⋯ , X m ) ] ≥ ε ) \begin{equation}
P(f(X_{1}, \cdots, X_{m}) - \mathbb{E}[f(X_{1}, \cdots, X_{m})] \geq \varepsilon)
\end{equation} P ( f ( X 1 , ⋯ , X m ) − E [ f ( X 1 , ⋯ , X m )] ≥ ε )
为了在某些泛函上也具有类似 Bernstein 类的集中不等式形式,显然 f f f 需要满足某些特定性质。差有界性是一种常见的约束条件。
定义 3: 差有界性
函数 f : X m → R f: \mathcal{X}^{m} \rightarrow \mathbb{R} f : X m → R 满足对于每个 i i i ,存在常数 c i < ∞ c_{i} \lt \infty c i < ∞ ,使得:
∣ f ( x 1 , ⋯ , x i , ⋯ , x m ) − f ( x 1 , ⋯ , x i ′ , ⋯ , x m ) ∣ ≤ c i \begin{equation}
|f(x_{1}, \cdots, x_{i}, \cdots, x_{m})-f(x_{1}, \cdots, x_{i}^{\prime}, \cdots, x_{m})| \leq c_{i}
\end{equation} ∣ f ( x 1 , ⋯ , x i , ⋯ , x m ) − f ( x 1 , ⋯ , x i ′ , ⋯ , x m ) ∣ ≤ c i
则称 f f f 是差有界的。
为了证明这些结果,需要引入一些新的数学工具。
定义 4: 离散鞅
若离散随机变量序列(随机过程)Z m Z_m Z m 满足:
E [ ∣ Z i ∣ ] < ∞ \mathbb{E}[|Z_{i}|] \lt \infty E [ ∣ Z i ∣ ] < ∞
E [ Z m + 1 ∣ Z 1 , ⋯ , Z m ] = E [ Z m + 1 ∣ F m ] = Z m \mathbb{E}[Z_{m+1} \mid Z_{1}, \cdots, Z_{m}] = \mathbb{E}[Z_{m+1} \mid \mathcal{F}_{m}] = Z_{m} E [ Z m + 1 ∣ Z 1 , ⋯ , Z m ] = E [ Z m + 1 ∣ F m ] = Z m
则称序列 Z i Z_i Z i 为离散鞅。
引理 2: Azuma-Hoeffding 定理
对于鞅 Z i Z_{i} Z i ,若 E [ Z i ] = μ , Z 1 = μ ∘ \mathbb{E}[Z_{i}] = \mu, Z_{1} = \mu_{\circ} E [ Z i ] = μ , Z 1 = μ ∘ ,则构造鞅差序列 X i = Z i − Z i − 1 X_{i} = Z_{i} - Z_{i-1} X i = Z i − Z i − 1 ,且 ∣ X i ∣ ≤ c i |X_{i}| \leq c_{i} ∣ X i ∣ ≤ c i ,则对于任意 ε > 0 \varepsilon \gt 0 ε > 0 ,有:
P ( Z m − μ ≥ ε ) = P ( ∑ i = 1 m X i ≥ ε ) ≤ exp ( − ε 2 2 ∑ i = 1 m c i 2 ) \begin{equation}
P(Z_{m}-\mu \geq \varepsilon) = P(\sum_{i=1}^{m} X_{i} \geq \varepsilon) \leq \exp (-\frac{\varepsilon^{2}}{2 \sum_{i=1}^{m} c_{i}^{2}})
\end{equation} P ( Z m − μ ≥ ε ) = P ( i = 1 ∑ m X i ≥ ε ) ≤ exp ( − 2 ∑ i = 1 m c i 2 ε 2 )
证明
首先,若 E [ X ∣ Y ] = 0 \mathbb{E}[X \mid Y] = 0 E [ X ∣ Y ] = 0 ,则有 ∀ λ > 0 \forall \lambda \gt 0 ∀ λ > 0 :
E [ e λ X ∣ Y ] ≤ E [ e λ X ] \begin{equation}
\mathbb{E}[e^{\lambda X} \mid Y] \leq \mathbb{E}[e^{\lambda X}]
\end{equation} E [ e λ X ∣ Y ] ≤ E [ e λ X ]
因此,由恒等式 E [ E [ X ∣ Y ] ] = E [ X ] \mathbb{E}[\mathbb{E}[X \mid Y]] = \mathbb{E}[X] E [ E [ X ∣ Y ]] = E [ X ] 及 Chernoff 一般性技巧,对于任意 λ > 0 \lambda \gt 0 λ > 0 :
P ( Z m − μ ≥ ε ) ≥ e − λ ε E [ e λ ( Z m − μ ) ] = e − λ ε E [ E [ e λ ( Z m − μ ) ∣ F m − 1 ] ] = e − λ ε E [ e λ ( Z m − 1 − μ ) E [ e λ ( Z m − Z m − 1 ) ∣ F m − 1 ] ] \begin{align*}
P(Z_{m}-\mu \geq \varepsilon) &\geq e^{-\lambda \varepsilon} \mathbb{E}[e^{\lambda(Z_{m}-\mu)}] \\
& = e^{-\lambda \varepsilon} \mathbb{E}[\mathbb{E}[e^{\lambda(Z_{m}-\mu)} \mid \mathcal{F}_{m-1}]] \\
& = e^{-\lambda \varepsilon} \mathbb{E}[e^{\lambda(Z_{m-1}-\mu)}\mathbb{E}[e^{\lambda (Z_{m}-Z_{m-1})} \mid \mathcal{F}_{m-1}]]
\end{align*} P ( Z m − μ ≥ ε ) ≥ e − λ ε E [ e λ ( Z m − μ ) ] = e − λ ε E [ E [ e λ ( Z m − μ ) ∣ F m − 1 ]] = e − λ ε E [ e λ ( Z m − 1 − μ ) E [ e λ ( Z m − Z m − 1 ) ∣ F m − 1 ]]
由于 { X i } \{X_{i}\} { X i } 是鞅差序列,因此 E [ X m ∣ F m − 1 ] = 0 , E [ X i ] = 0 \mathbb{E}[X_{m} \mid \mathcal{F}_{m-1}] = 0, \mathbb{E}[X_{i}] = 0 E [ X m ∣ F m − 1 ] = 0 , E [ X i ] = 0 。再结合不等式 E [ e λ X ∣ Y ] ≤ E [ e λ X ] \mathbb{E}[e^{\lambda X} \mid Y] \leq \mathbb{E}[e^{\lambda X}] E [ e λ X ∣ Y ] ≤ E [ e λ X ] 及 Hoeffding 引理,有:
P ( Z m − μ ≥ ε ) ≤ e − λ ε E [ e λ ( Z m − 1 − μ ) ] E [ e λ X n ] ≤ e − λ ε E [ e λ ( Z m − 1 − μ ) ] exp ( λ 2 c m 2 2 ) \begin{align*}
P(Z_{m}-\mu \geq \varepsilon) & \leq e^{-\lambda \varepsilon} \mathbb{E}[e^{\lambda(Z_{m-1}-\mu)}] \mathbb{E}[e^{\lambda X_{n}}] \\
& \leq e^{-\lambda \varepsilon} \mathbb{E}[e^{\lambda(Z_{m-1}-\mu)}] \exp (\frac{\lambda^{2} c_{m}^{2}}{2})
\end{align*} P ( Z m − μ ≥ ε ) ≤ e − λ ε E [ e λ ( Z m − 1 − μ ) ] E [ e λ X n ] ≤ e − λ ε E [ e λ ( Z m − 1 − μ ) ] exp ( 2 λ 2 c m 2 )
迭代上不等式可得:
P ( Z m − μ ≥ ε ) ≤ e − λ ε ∏ i = 1 m exp ( λ 2 c i 2 2 ) \begin{equation}
P(Z_{m}-\mu \geq \varepsilon) \leq e^{-\lambda \varepsilon} \prod_{i=1}^{m} \exp (\frac{\lambda^{2} c_{i}^{2}}{2})
\end{equation} P ( Z m − μ ≥ ε ) ≤ e − λ ε i = 1 ∏ m exp ( 2 λ 2 c i 2 )
当 λ = ε ∑ i = 1 m c i 2 \lambda = \frac{\varepsilon}{\sum_{i=1}^{m} c_{i}^{2}} λ = ∑ i = 1 m c i 2 ε 时,上式右端取得极小值:
P ( Z m − μ ≥ ε ) ≤ exp ( − ε 2 2 ∑ i = 1 m c i 2 ) \begin{equation}
P(Z_{m}-\mu \geq \varepsilon) \leq \exp (-\frac{\varepsilon^{2}}{2 \sum_{i=1}^{m} c_{i}^{2}})
\end{equation} P ( Z m − μ ≥ ε ) ≤ exp ( − 2 ∑ i = 1 m c i 2 ε 2 )
原不等式得证。□ \square □
1.17 Bernstein 不等式
考虑 m m m 个独立同分布的随机变量 X i , i ∈ [ m ] X_i, i \in [m] X i , i ∈ [ m ] 。令 X ˉ = ∑ i = 1 m X i m \bar{X} = \frac{\sum_{i=1}^{m} X_i}{m} X ˉ = m ∑ i = 1 m X i 。若存在常数 b > 0 b > 0 b > 0 ,使得对所有 k ≥ 2 k \geq 2 k ≥ 2 ,第 k k k 阶矩满足 E [ ∣ X i ∣ k ] ≤ k ! b k − 2 2 V [ X 1 ] \mathbb{E}[|X_i|^k] \leq \frac{k! b^{k-2}}{2} \mathbb{V}[X_1] E [ ∣ X i ∣ k ] ≤ 2 k ! b k − 2 V [ X 1 ] ,则该不等式成立:
P ( X ˉ ≥ E [ X ˉ ] + ϵ ) ≤ exp ( − m ϵ 2 2 V [ X 1 ] + 2 b ϵ ) \begin{equation}
\mathbb{P}(\bar{X} \geq \mathbb{E}[\bar{X}] + \epsilon) \leq \exp\left(\frac{-m\epsilon^2}{2 \mathbb{V}[X_1] + 2b\epsilon}\right)
\end{equation} P ( X ˉ ≥ E [ X ˉ ] + ϵ ) ≤ exp ( 2 V [ X 1 ] + 2 b ϵ − m ϵ 2 )
证明
首先,我们需要将矩条件 (Moment Condition)转换为亚指数条件 (Sub-exponential Condition),以便进一步推导,即:
矩条件:
对于随机变量 X X X ,其 k k k -阶中心矩 满足如下条件:
E [ ∣ X − E [ X ] ∣ k ] ≤ k ! b k − 2 2 V [ X ] , ∀ k ≥ 2 \begin{equation}
\mathbb{E}\left[|X - \mathbb{E}[X]|^k\right] \leq \frac{k! \, b^{k-2}}{2} \, \mathbb{V}[X], \quad \forall k \geq 2
\end{equation} E [ ∣ X − E [ X ] ∣ k ] ≤ 2 k ! b k − 2 V [ X ] , ∀ k ≥ 2
其中:
中心矩 :随机变量 X X X 的 k k k 阶中心矩为 E [ ∣ X − E [ X ] ∣ k ] \mathbb{E}\left[|X - \mathbb{E}[X]|^k\right] E [ ∣ X − E [ X ] ∣ k ] ,表示 X X X 偏离其期望值的 k k k 次幂的期望值。中心矩用于衡量随机变量的分布形状,尤其是描述其尾部行为。当 k = 2 k = 2 k = 2 时,中心矩即为随机变量的方差。
k ! 2 \frac{k!}{2} 2 k ! 是阶乘项,随着 k k k 增大迅速增长。
b k − 2 b^{k-2} b k − 2 是一个修正因子,其中 b b b 为常数,用以控制高阶矩的增长速率。
V [ X ] \mathbb{V}[X] V [ X ] 表示随机变量 X X X 的方差,它作为标准的离散度量来标定中心矩的大小。
亚指数条件 :
给定随机变量 X X X ,其均值为 E [ X ] \mathbb{E}[X] E [ X ] ,方差为 V [ X ] \mathbb{V}[X] V [ X ] ,则其偏离均值的随机变量 X − E [ X ] X - \mathbb{E}[X] X − E [ X ] 的矩母函数(MGF)满足如下不等式:
E [ e λ ( X − E [ X ] ) ] ≤ exp ( V [ X ] λ 2 2 ( 1 − b λ ) ) , ∀ λ ∈ [ 0 , 1 b ) \begin{equation}
\mathbb{E}\left[e^{\lambda (X - \mathbb{E}[X])}\right] \leq \exp\left(\frac{\mathbb{V}[X] \lambda^2}{2(1 - b\lambda)}\right), \quad \forall \lambda \in \left[0, \frac{1}{b}\right)
\end{equation} E [ e λ ( X − E [ X ]) ] ≤ exp ( 2 ( 1 − bλ ) V [ X ] λ 2 ) , ∀ λ ∈ [ 0 , b 1 )
其中:
矩母函数 :这是一个重要的工具,用于控制随机变量的尾部概率。矩母函数的形式是 E [ e λ X ] \mathbb{E}[e^{\lambda X}] E [ e λ X ] ,它通过调整 λ \lambda λ 来捕捉不同程度的偏差行为。
方差主导项 :不等式右边的表达式包含一个方差主导的项 V [ X ] λ 2 2 \frac{\mathbb{V}[X] \lambda^2}{2} 2 V [ X ] λ 2 ,类似于高斯分布的尾部特性,表明当 λ \lambda λ 较小时,X X X 的偏差行为主要由其方差控制,尾部概率呈现指数衰减。
修正项 ( 1 − b λ ) (1 - b\lambda) ( 1 − bλ ) :该项显示,当 λ \lambda λ 接近 1 b \frac{1}{b} b 1 时,尾部偏差的控制变得更加复杂。这种形式通常出现在亚指数条件中,意味着随机变量的尾部行为介于高斯分布和重尾分布之间,尾部衰减较慢但仍比重尾分布快。
设:
Y = X − E [ X ] \begin{equation}
Y = X - \mathbb{E}[X]
\end{equation} Y = X − E [ X ]
我们的目标是对 Y Y Y 的矩母函数(MGF)进行上界:
E [ e λ Y ] \begin{equation}
\mathbb{E}\left[e^{\lambda Y}\right]
\end{equation} E [ e λY ]
将 MGF 展开为幂级数(Taylor展开):
E [ e λ Y ] = E [ ∑ k = 0 ∞ ( λ Y ) k k ! ] = ∑ k = 0 ∞ λ k k ! E [ Y k ] \begin{equation}
\mathbb{E}\left[e^{\lambda Y}\right] = \mathbb{E}\left[\sum_{k=0}^\infty \frac{(\lambda Y)^k}{k!}\right] = \sum_{k=0}^\infty \frac{\lambda^k}{k!} \mathbb{E}[Y^k]
\end{equation} E [ e λY ] = E [ k = 0 ∑ ∞ k ! ( λY ) k ] = k = 0 ∑ ∞ k ! λ k E [ Y k ]
由于 E [ Y ] = 0 \mathbb{E}[Y] = 0 E [ Y ] = 0 ,故 k = 1 k = 1 k = 1 项消失:
E [ e λ Y ] = 1 + ∑ k = 2 ∞ λ k k ! E [ Y k ] \begin{equation}
\mathbb{E}\left[e^{\lambda Y}\right] = 1 + \sum_{k=2}^\infty \frac{\lambda^k}{k!} \mathbb{E}[Y^k]
\end{equation} E [ e λY ] = 1 + k = 2 ∑ ∞ k ! λ k E [ Y k ]
根据矩条件:
E [ ∣ Y ∣ k ] ≤ k ! b k − 2 2 V [ X ] \begin{equation}
\mathbb{E}\left[|Y|^k\right] \leq \frac{k! \, b^{k-2}}{2} \, \mathbb{V}[X]
\end{equation} E [ ∣ Y ∣ k ] ≤ 2 k ! b k − 2 V [ X ]
因此:
∣ E [ Y k ] ∣ ≤ E [ ∣ Y ∣ k ] ≤ k ! b k − 2 2 V [ X ] \begin{equation}
|\mathbb{E}[Y^k]| \leq \mathbb{E}\left[|Y|^k\right] \leq \frac{k! \, b^{k-2}}{2} \, \mathbb{V}[X]
\end{equation} ∣ E [ Y k ] ∣ ≤ E [ ∣ Y ∣ k ] ≤ 2 k ! b k − 2 V [ X ]
将上界代入 MGF 展开式:
E [ e λ Y ] ≤ 1 + ∑ k = 2 ∞ λ k k ! ⋅ k ! b k − 2 2 V [ X ] = 1 + V [ X ] 2 ∑ k = 2 ∞ ( b λ ) k − 2 λ 2 \begin{equation}
\mathbb{E}\left[e^{\lambda Y}\right] \leq 1 + \sum_{k=2}^\infty \frac{\lambda^k}{k!} \cdot \frac{k! \, b^{k-2}}{2} \, \mathbb{V}[X] = 1 + \frac{\mathbb{V}[X]}{2} \sum_{k=2}^\infty (b\lambda)^{k-2} \lambda^2
\end{equation} E [ e λY ] ≤ 1 + k = 2 ∑ ∞ k ! λ k ⋅ 2 k ! b k − 2 V [ X ] = 1 + 2 V [ X ] k = 2 ∑ ∞ ( bλ ) k − 2 λ 2
通过令 j = k − 2 j = k - 2 j = k − 2 进行简化:
E [ e λ Y ] ≤ 1 + V [ X ] λ 2 2 ∑ j = 0 ∞ ( b λ ) j \begin{equation}
\mathbb{E}\left[e^{\lambda Y}\right] \leq 1 + \frac{\mathbb{V}[X] \lambda^2}{2} \sum_{j=0}^\infty (b\lambda)^j
\end{equation} E [ e λY ] ≤ 1 + 2 V [ X ] λ 2 j = 0 ∑ ∞ ( bλ ) j
当 b λ < 1 b\lambda < 1 bλ < 1 时,几何级数收敛:
∑ j = 0 ∞ ( b λ ) j = 1 1 − b λ \begin{equation}
\sum_{j=0}^\infty (b\lambda)^j = \frac{1}{1 - b\lambda}
\end{equation} j = 0 ∑ ∞ ( bλ ) j = 1 − bλ 1
因此:
E [ e λ Y ] ≤ 1 + V [ X ] λ 2 2 ( 1 − b λ ) \begin{equation}
\mathbb{E}\left[e^{\lambda Y}\right] \leq 1 + \frac{\mathbb{V}[X] \lambda^2}{2(1 - b\lambda)}
\end{equation} E [ e λY ] ≤ 1 + 2 ( 1 − bλ ) V [ X ] λ 2
使用不等式 1 + x ≤ e x 1 + x \leq e^{x} 1 + x ≤ e x 对所有实数 x x x 成立:
E [ e λ Y ] ≤ exp ( V [ X ] λ 2 2 ( 1 − b λ ) ) \begin{equation}
\mathbb{E}\left[e^{\lambda Y}\right] \leq \exp\left(\frac{\mathbb{V}[X] \lambda^2}{2(1 - b\lambda)}\right)
\end{equation} E [ e λY ] ≤ exp ( 2 ( 1 − bλ ) V [ X ] λ 2 )
这与亚指数条件 相符:
E [ e λ Y ] ≤ exp ( V [ X ] λ 2 2 ( 1 − b λ ) ) , ∀ λ ∈ [ 0 , 1 b ) \begin{equation}
\mathbb{E}\left[e^{\lambda Y}\right] \leq \exp\left(\frac{\mathbb{V}[X] \lambda^2}{2(1 - b\lambda)}\right), \quad \forall \lambda \in \left[0, \frac{1}{b}\right)
\end{equation} E [ e λY ] ≤ exp ( 2 ( 1 − bλ ) V [ X ] λ 2 ) , ∀ λ ∈ [ 0 , b 1 )
接下来我们完成在给定矩条件下的Bernstein 不等式 的证明,即:
陈述:
给定 m m m 个独立同分布的随机变量 X i , i ∈ [ m ] X_i, i \in [m] X i , i ∈ [ m ] ,令 X ˉ = 1 m ∑ i = 1 m X i \bar{X} = \frac{1}{m}\sum_{i=1}^{m} X_i X ˉ = m 1 ∑ i = 1 m X i 。若存在常数 b > 0 b > 0 b > 0 ,使得对所有 k ≥ 2 k \geq 2 k ≥ 2 ,
E [ ∣ X i − E [ X i ] ∣ k ] ≤ k ! b k − 2 2 V [ X 1 ] , \begin{equation}
\mathbb{E}\left[|X_i - \mathbb{E}[X_i]|^k\right] \leq \frac{k! \, b^{k-2}}{2} \, \mathbb{V}[X_1],
\end{equation} E [ ∣ X i − E [ X i ] ∣ k ] ≤ 2 k ! b k − 2 V [ X 1 ] ,
则对于任意 ϵ > 0 \epsilon > 0 ϵ > 0 ,
P ( X ˉ ≥ E [ X ˉ ] + ϵ ) ≤ exp ( − m ϵ 2 2 V [ X 1 ] + 2 b ϵ ) \begin{equation}
\mathbb{P}\left(\bar{X} \geq \mathbb{E}[\bar{X}] + \epsilon\right) \leq \exp\left(\frac{-m\epsilon^2}{2 \mathbb{V}[X_1] + 2b\epsilon}\right)
\end{equation} P ( X ˉ ≥ E [ X ˉ ] + ϵ ) ≤ exp ( 2 V [ X 1 ] + 2 b ϵ − m ϵ 2 )
首先,回顾对于参数 b > 0 b > 0 b > 0 的单侧 Bernstein 条件 :
E [ e λ ( Y ) ] ≤ exp ( V [ Y ] λ 2 / 2 1 − b λ ) , ∀ λ ∈ [ 0 , 1 b ) \begin{equation}
\mathbb{E}\left[e^{\lambda(Y)}\right] \leq \exp\left(\frac{\mathbb{V}[Y] \lambda^2 / 2}{1 - b\lambda}\right), \quad \forall \lambda \in \left[0, \frac{1}{b}\right)
\end{equation} E [ e λ ( Y ) ] ≤ exp ( 1 − bλ V [ Y ] λ 2 /2 ) , ∀ λ ∈ [ 0 , b 1 )
其中 Y = X − E [ X ] Y = X - \mathbb{E}[X] Y = X − E [ X ] 。
根据矩条件 ,我们已经证明 Y Y Y 满足亚指数条件 :
E [ e λ Y ] ≤ exp ( V [ Y ] λ 2 2 ( 1 − b λ ) ) , ∀ λ ∈ [ 0 , 1 b ) \begin{equation}
\mathbb{E}\left[e^{\lambda Y}\right] \leq \exp\left(\frac{\mathbb{V}[Y] \lambda^2}{2(1 - b\lambda)}\right), \quad \forall \lambda \in \left[0, \frac{1}{b}\right)
\end{equation} E [ e λY ] ≤ exp ( 2 ( 1 − bλ ) V [ Y ] λ 2 ) , ∀ λ ∈ [ 0 , b 1 )
因此,Y Y Y 满足单侧 Bernstein 条件 ,且 V [ Y ] = V [ X ] \mathbb{V}[Y] = \mathbb{V}[X] V [ Y ] = V [ X ] 。
考虑 m m m 个独立同分布随机变量 Y i = X i − E [ X i ] Y_i = X_i - \mathbb{E}[X_i] Y i = X i − E [ X i ] 的和:
S m = ∑ i = 1 m Y i = m ( X ˉ − E [ X ˉ ] ) \begin{equation}
S_m = \sum_{i=1}^{m} Y_i = m(\bar{X} - \mathbb{E}[\bar{X}])
\end{equation} S m = i = 1 ∑ m Y i = m ( X ˉ − E [ X ˉ ])
我们的目标是对概率 P ( S m ≥ m ϵ ) \mathbb{P}(S_m \geq m\epsilon) P ( S m ≥ m ϵ ) 进行上界,这等价于 P ( X ˉ ≥ E [ X ˉ ] + ϵ ) \mathbb{P}(\bar{X} \geq \mathbb{E}[\bar{X}] + \epsilon) P ( X ˉ ≥ E [ X ˉ ] + ϵ ) 。
使用Chernoff 界 :
P ( S m ≥ m ϵ ) ≤ inf λ > 0 exp ( − λ m ϵ ) E [ e λ S m ] \begin{equation}
\mathbb{P}(S_m \geq m\epsilon) \leq \inf_{\lambda > 0} \exp(-\lambda m \epsilon) \mathbb{E}\left[e^{\lambda S_m}\right]
\end{equation} P ( S m ≥ m ϵ ) ≤ λ > 0 inf exp ( − λm ϵ ) E [ e λ S m ]
由于 Y i Y_i Y i 是独立的:
E [ e λ S m ] = ∏ i = 1 m E [ e λ Y i ] ≤ [ exp ( V [ Y i ] λ 2 2 ( 1 − b λ ) ) ] m = exp ( m V [ Y ] λ 2 2 ( 1 − b λ ) ) \begin{equation}
\mathbb{E}\left[e^{\lambda S_m}\right] = \prod_{i=1}^{m} \mathbb{E}\left[e^{\lambda Y_i}\right] \leq \left[\exp\left(\frac{\mathbb{V}[Y_i] \lambda^2}{2(1 - b\lambda)}\right)\right]^m = \exp\left(\frac{m \mathbb{V}[Y] \lambda^2}{2(1 - b\lambda)}\right)
\end{equation} E [ e λ S m ] = i = 1 ∏ m E [ e λ Y i ] ≤ [ exp ( 2 ( 1 − bλ ) V [ Y i ] λ 2 ) ] m = exp ( 2 ( 1 − bλ ) m V [ Y ] λ 2 )
因此:
P ( S m ≥ m ϵ ) ≤ inf λ > 0 exp ( − λ m ϵ + m V [ Y ] λ 2 2 ( 1 − b λ ) ) \begin{equation}
\mathbb{P}(S_m \geq m\epsilon) \leq \inf_{\lambda > 0} \exp\left(-\lambda m \epsilon + \frac{m \mathbb{V}[Y] \lambda^2}{2(1 - b\lambda)}\right)
\end{equation} P ( S m ≥ m ϵ ) ≤ λ > 0 inf exp ( − λm ϵ + 2 ( 1 − bλ ) m V [ Y ] λ 2 )
为了找到最紧的界,我们需要对 λ \lambda λ 进行优化。最优的 λ \lambda λ 是使指数最小的值:
− λ m ϵ + m V [ Y ] λ 2 2 ( 1 − b λ ) \begin{equation}
-\lambda m \epsilon + \frac{m \mathbb{V}[Y] \lambda^2}{2(1 - b\lambda)}
\end{equation} − λm ϵ + 2 ( 1 − bλ ) m V [ Y ] λ 2
对 λ \lambda λ 求导并令其为零:
− ϵ + V [ Y ] λ 1 − b λ + V [ Y ] λ 2 b 2 ( 1 − b λ ) 2 = 0 \begin{equation}
-\epsilon + \frac{\mathbb{V}[Y] \lambda}{1 - b\lambda} + \frac{\mathbb{V}[Y] \lambda^2 b}{2(1 - b\lambda)^2} = 0
\end{equation} − ϵ + 1 − bλ V [ Y ] λ + 2 ( 1 − bλ ) 2 V [ Y ] λ 2 b = 0
然而,直接求解该方程较为复杂。我们可以选择:
λ = ϵ V [ Y ] + b ϵ \begin{equation}
\lambda = \frac{\epsilon}{\mathbb{V}[Y] + b\epsilon}
\end{equation} λ = V [ Y ] + b ϵ ϵ
此时 λ \lambda λ 满足 [ 0 , 1 b ) \left[0, \frac{1}{b}\right) [ 0 , b 1 ) 的范围,因为:
λ b = b ϵ V [ Y ] + b ϵ < 1 \begin{equation}
\lambda b = \frac{b\epsilon}{\mathbb{V}[Y] + b\epsilon} < 1
\end{equation} λb = V [ Y ] + b ϵ b ϵ < 1
将 λ = ϵ V [ Y ] + b ϵ \lambda = \frac{\epsilon}{\mathbb{V}[Y] + b\epsilon} λ = V [ Y ] + b ϵ ϵ 代入指数中:
− λ m ϵ + m V [ Y ] λ 2 2 ( 1 − b λ ) = − m ϵ 2 V [ Y ] + b ϵ + m V [ Y ] ( ϵ V [ Y ] + b ϵ ) 2 2 ( 1 − b ϵ V [ Y ] + b ϵ ) \begin{equation}
-\lambda m \epsilon + \frac{m \mathbb{V}[Y] \lambda^2}{2(1 - b\lambda)} = -\frac{m \epsilon^2}{\mathbb{V}[Y] + b\epsilon} + \frac{m \mathbb{V}[Y] \left(\frac{\epsilon}{\mathbb{V}[Y] + b\epsilon}\right)^2}{2\left(1 - \frac{b\epsilon}{\mathbb{V}[Y] + b\epsilon}\right)}
\end{equation} − λm ϵ + 2 ( 1 − bλ ) m V [ Y ] λ 2 = − V [ Y ] + b ϵ m ϵ 2 + 2 ( 1 − V [ Y ] + b ϵ b ϵ ) m V [ Y ] ( V [ Y ] + b ϵ ϵ ) 2
在第二项中简化分母:
1 − b λ = 1 − b ϵ V [ Y ] + b ϵ = V [ Y ] V [ Y ] + b ϵ \begin{equation}
1 - b\lambda = 1 - \frac{b\epsilon}{\mathbb{V}[Y] + b\epsilon} = \frac{\mathbb{V}[Y]}{\mathbb{V}[Y] + b\epsilon}
\end{equation} 1 − bλ = 1 − V [ Y ] + b ϵ b ϵ = V [ Y ] + b ϵ V [ Y ]
现在,代入回去:
− m ϵ 2 V [ Y ] + b ϵ + m ϵ 2 2 ( V [ Y ] + b ϵ ) = − m ϵ 2 2 ( V [ Y ] + b ϵ ) \begin{equation}
-\frac{m \epsilon^2}{\mathbb{V}[Y] + b\epsilon} + \frac{m \epsilon^2}{2(\mathbb{V}[Y] + b\epsilon)} = -\frac{m \epsilon^2}{2(\mathbb{V}[Y] + b\epsilon)}
\end{equation} − V [ Y ] + b ϵ m ϵ 2 + 2 ( V [ Y ] + b ϵ ) m ϵ 2 = − 2 ( V [ Y ] + b ϵ ) m ϵ 2
因此:
P ( S m ≥ m ϵ ) ≤ exp ( − m ϵ 2 2 ( V [ Y ] + b ϵ ) ) \begin{equation}
\mathbb{P}(S_m \geq m\epsilon) \leq \exp\left(-\frac{m \epsilon^2}{2(\mathbb{V}[Y] + b\epsilon)}\right)
\end{equation} P ( S m ≥ m ϵ ) ≤ exp ( − 2 ( V [ Y ] + b ϵ ) m ϵ 2 )
回忆:
S m = m ( X ˉ − E [ X ˉ ] ) \begin{equation}
S_m = m(\bar{X} - \mathbb{E}[\bar{X}])
\end{equation} S m = m ( X ˉ − E [ X ˉ ])
因此:
P ( X ˉ − E [ X ˉ ] ≥ ϵ ) = P ( S m ≥ m ϵ ) ≤ exp ( − m ϵ 2 2 ( V [ Y ] + b ϵ ) ) \begin{equation}
\mathbb{P}\left(\bar{X} - \mathbb{E}[\bar{X}] \geq \epsilon\right) = \mathbb{P}(S_m \geq m\epsilon) \leq \exp\left(-\frac{m \epsilon^2}{2(\mathbb{V}[Y] + b\epsilon)}\right)
\end{equation} P ( X ˉ − E [ X ˉ ] ≥ ϵ ) = P ( S m ≥ m ϵ ) ≤ exp ( − 2 ( V [ Y ] + b ϵ ) m ϵ 2 )
由于 V [ Y ] = V [ X ] \mathbb{V}[Y] = \mathbb{V}[X] V [ Y ] = V [ X ] ,我们得到:
P ( X ˉ ≥ E [ X ˉ ] + ϵ ) ≤ exp ( − m ϵ 2 2 ( V [ X ] + b ϵ ) ) \begin{equation}
\mathbb{P}\left(\bar{X} \geq \mathbb{E}[\bar{X}] + \epsilon\right) \leq \exp\left(-\frac{m \epsilon^2}{2(\mathbb{V}[X] + b\epsilon)}\right)
\end{equation} P ( X ˉ ≥ E [ X ˉ ] + ϵ ) ≤ exp ( − 2 ( V [ X ] + b ϵ ) m ϵ 2 )
□ \square □
1.18 Azuma–Hoeffding(Azuma)不等式
对于均值为 Z 0 = μ Z_0 = \mu Z 0 = μ 的鞅差序列 { Z m , m ≥ 1 } \{Z_m, m \geq 1\} { Z m , m ≥ 1 } ,若 ∣ Z i − Z i − 1 ∣ ≤ c i |Z_i - Z_{i-1}| \leq c_i ∣ Z i − Z i − 1 ∣ ≤ c i ,其中c i > 0 c_i \gt 0 c i > 0 为已知常数,则对于任意 ε > 0 \varepsilon \gt 0 ε > 0 ,有:
P ( Z m − μ ≥ ε ) ≤ exp ( − ε 2 2 ∑ i = 1 m c i 2 ) P ( Z m − μ ≤ − ε ) ≤ exp ( − ε 2 2 ∑ i = 1 m c i 2 ) \begin{align*}
P(Z_{m} - \mu \geq \varepsilon) &\leq \exp(-\frac{\varepsilon^{2}}{2\sum_{i=1}^{m} c_{i}^{2}}) \\
P(Z_{m} - \mu \leq -\varepsilon) &\leq \exp(-\frac{\varepsilon^{2}}{2\sum_{i=1}^{m} c_{i}^{2}})
\end{align*} P ( Z m − μ ≥ ε ) P ( Z m − μ ≤ − ε ) ≤ exp ( − 2 ∑ i = 1 m c i 2 ε 2 ) ≤ exp ( − 2 ∑ i = 1 m c i 2 ε 2 )
证明
构造指数鞅
考虑参数 s > 0 s \gt 0 s > 0 ,构造如下的指数鞅:
M m = exp ( s ( Z m − μ ) − s 2 2 ∑ i = 1 m c i 2 ) \begin{equation}
M_m = \exp(s(Z_m - \mu) - \frac{s^2}{2}\sum_{i=1}^{m} c_i^2)
\end{equation} M m = exp ( s ( Z m − μ ) − 2 s 2 i = 1 ∑ m c i 2 )
我们需要证明 { M m } m ≥ 0 \{M_m\}_{m \geq 0} { M m } m ≥ 0 是一个超鞅。
验证鞅性质
对于任意 m ≥ 1 m \geq 1 m ≥ 1 ,有
E [ M m ∣ F m − 1 ] = E [ exp ( s ( Z m − Z m − 1 ) ) ∣ F m − 1 ] ⋅ exp ( s ( Z m − 1 − μ ) − s 2 2 ∑ i = 1 m c i 2 ) \begin{equation}
\mathbb{E}[M_m \mid \mathcal{F}_{m-1}] = \mathbb{E}[\exp(s(Z_m - Z_{m-1})) \mid \mathcal{F}_{m-1}] \cdot \exp(s(Z_{m-1} - \mu) - \frac{s^2}{2}\sum_{i=1}^{m} c_i^2)
\end{equation} E [ M m ∣ F m − 1 ] = E [ exp ( s ( Z m − Z m − 1 )) ∣ F m − 1 ] ⋅ exp ( s ( Z m − 1 − μ ) − 2 s 2 i = 1 ∑ m c i 2 )
由于 ∣ Z m − Z m − 1 ∣ ≤ c m |Z_m - Z_{m-1}| \leq c_m ∣ Z m − Z m − 1 ∣ ≤ c m ,并且 E [ Z m − Z m − 1 ∣ F m − 1 ] = 0 \mathbb{E}[Z_m - Z_{m-1} \mid \mathcal{F}_{m-1}] = 0 E [ Z m − Z m − 1 ∣ F m − 1 ] = 0 (鞅性质),可以应用 Hoeffding 引理得到:
E [ exp ( s ( Z m − Z m − 1 ) ) ∣ F m − 1 ] ≤ exp ( s E [ Z m − Z m − 1 ∣ F m − 1 ] + s 2 ( c m − ( − c m ) ) 2 8 ) = exp ( s 2 c m 2 2 ) \begin{equation}
\mathbb{E}[\exp(s(Z_m - Z_{m-1})) \mid \mathcal{F}_{m-1}] \leq \exp(s\mathbb{E}[Z_m - Z_{m-1} \mid \mathcal{F}_{m-1}] + \frac{s^2(c_m-(-c_m))^2}{8}) = \exp(\frac{s^2 c_m^2}{2})
\end{equation} E [ exp ( s ( Z m − Z m − 1 )) ∣ F m − 1 ] ≤ exp ( s E [ Z m − Z m − 1 ∣ F m − 1 ] + 8 s 2 ( c m − ( − c m ) ) 2 ) = exp ( 2 s 2 c m 2 )
因此,
E [ M m ∣ F m − 1 ] ≤ exp ( s 2 c m 2 2 ) ⋅ exp ( s ( Z m − 1 − μ ) − s 2 2 ∑ i = 1 m c i 2 ) = M m − 1 \begin{equation}
\mathbb{E}[M_m \mid \mathcal{F}_{m-1}] \leq \exp(\frac{s^2 c_m^2}{2}) \cdot \exp(s(Z_{m-1} - \mu) - \frac{s^2}{2}\sum_{i=1}^{m} c_i^2) = M_{m-1}
\end{equation} E [ M m ∣ F m − 1 ] ≤ exp ( 2 s 2 c m 2 ) ⋅ exp ( s ( Z m − 1 − μ ) − 2 s 2 i = 1 ∑ m c i 2 ) = M m − 1
这表明 { M m } \{M_m\} { M m } 是一个超鞅。
应用鞅不等式
由于 { M m } \{M_m\} { M m } 是一个超鞅,且 M 0 = exp ( 0 ) = 1 M_0 = \exp(0) = 1 M 0 = exp ( 0 ) = 1 ,根据超鞅的性质,有
E [ M m ] ≤ M 0 = 1 \begin{equation}
\mathbb{E}[M_m] \le M_0 = 1
\end{equation} E [ M m ] ≤ M 0 = 1
对于事件 { Z m − μ ≥ ε } \{Z_m - \mu \geq \varepsilon\} { Z m − μ ≥ ε } ,有
M m = exp ( s ( Z m − μ ) − s 2 2 ∑ i = 1 m c i 2 ) ≥ exp ( s ε − s 2 2 ∑ i = 1 m c i 2 ) \begin{equation}
M_m = \exp(s(Z_m - \mu) - \frac{s^2}{2}\sum_{i=1}^{m} c_i^2) \geq \exp(s \varepsilon - \frac{s^2}{2}\sum_{i=1}^{m} c_i^2)
\end{equation} M m = exp ( s ( Z m − μ ) − 2 s 2 i = 1 ∑ m c i 2 ) ≥ exp ( s ε − 2 s 2 i = 1 ∑ m c i 2 )
我们令 a = exp ( s ε − s 2 2 ∑ i = 1 m c i 2 ) a = \exp\left(s \varepsilon - \frac{s^2}{2}\sum_{i=1}^{m} c_i^2\right) a = exp ( s ε − 2 s 2 ∑ i = 1 m c i 2 ) ,由于 { Z m − μ ≥ ε } \{Z_m - \mu \geq \varepsilon\} { Z m − μ ≥ ε } 蕴含了 { M m ≥ a } \{M_m \geq a\} { M m ≥ a } ,所以:
P ( Z m − μ ≥ ε ) ≤ P ( M m ≥ a ) \begin{equation}
P\left(Z_m - \mu \geq \varepsilon\right) \leq P\left(M_m \geq a\right)
\end{equation} P ( Z m − μ ≥ ε ) ≤ P ( M m ≥ a )
结合已知的 E [ M m ] ≤ 1 \mathbb{E}[M_m] \leq 1 E [ M m ] ≤ 1 ,应用 Markov 不等式可得:
P ( M m ≥ a ) ≤ 1 a = exp ( − s ε + s 2 2 ∑ i = 1 m c i 2 ) \begin{equation}
P\left(M_m \geq a\right) \leq \frac{1}{a} = \exp\left(-s \varepsilon + \frac{s^2}{2}\sum_{i=1}^{m} c_i^2\right)
\end{equation} P ( M m ≥ a ) ≤ a 1 = exp ( − s ε + 2 s 2 i = 1 ∑ m c i 2 )
因此,我们得到:
P ( Z m − μ ≥ ε ) ≤ exp ( − s ε + s 2 2 ∑ i = 1 m c i 2 ) \begin{equation}
P\left(Z_m - \mu \geq \varepsilon\right) \leq \exp\left(-s \varepsilon + \frac{s^2}{2}\sum_{i=1}^{m} c_i^2\right)
\end{equation} P ( Z m − μ ≥ ε ) ≤ exp ( − s ε + 2 s 2 i = 1 ∑ m c i 2 )
优化参数 s s s
为了得到最优的上界,选择 s s s 使得表达式 − s ε + s 2 2 ∑ c i 2 -s \varepsilon + \frac{s^2}{2}\sum c_i^2 − s ε + 2 s 2 ∑ c i 2 最小化。对 s s s 求导并取零:
− ε + s ∑ i = 1 m c i 2 = 0 ⇒ s = ε ∑ i = 1 m c i 2 \begin{equation}
-\varepsilon + s \sum_{i=1}^{m} c_i^2 = 0 \quad \Rightarrow \quad s = \frac{\varepsilon}{\sum_{i=1}^{m} c_i^2}
\end{equation} − ε + s i = 1 ∑ m c i 2 = 0 ⇒ s = ∑ i = 1 m c i 2 ε
代入得:
P ( Z m − μ ≥ ε ) ≤ exp ( − ε 2 2 ∑ i = 1 m c i 2 ) \begin{equation}
P(Z_m - \mu \geq \varepsilon) \leq \exp(-\frac{\varepsilon^2}{2\sum_{i=1}^{m} c_i^2})
\end{equation} P ( Z m − μ ≥ ε ) ≤ exp ( − 2 ∑ i = 1 m c i 2 ε 2 )
这即是 Azuma 不等式的上侧不等式。
下侧不等式的证明
对于下侧不等式,可以类似地考虑 − Z m -Z_m − Z m 作为鞅,应用相同的方法得到:
P ( Z m − μ ≤ − ε ) ≤ exp ( − ε 2 2 ∑ i = 1 m c i 2 ) \begin{equation}
P(Z_m - \mu \leq -\varepsilon) \leq \exp(-\frac{\varepsilon^2}{2\sum_{i=1}^{m} c_i^2})
\end{equation} P ( Z m − μ ≤ − ε ) ≤ exp ( − 2 ∑ i = 1 m c i 2 ε 2 )
因此,Azuma 不等式得证。□ \square □
1.19 Slud 不等式
若 X ∼ B ( m , p ) X \sim B(m,p) X ∼ B ( m , p ) ,则有:
P ( X m ≥ 1 2 ) ≥ 1 2 [ 1 − 1 − exp ( − m ε 2 1 − ε 2 ) ] \begin{equation}
P(\frac{X}{m} \geq \frac{1}{2}) \geq \frac{1}{2}[1 - \sqrt{1-\exp(-\frac{m\varepsilon^{2}}{1-\varepsilon^{2}})}]
\end{equation} P ( m X ≥ 2 1 ) ≥ 2 1 [ 1 − 1 − exp ( − 1 − ε 2 m ε 2 ) ]
其中 p = 1 − ε 2 p = \frac{1-\varepsilon}{2} p = 2 1 − ε 。
证明
二项随机变量 X X X 表示在 m m m 次独立伯努利试验中成功的次数,成功概率为 p p p 。对于大的 m m m ,二项分布 B ( m , p ) B(m,p) B ( m , p ) 可以近似为均值 μ = m p \mu=mp μ = m p 和方差 σ 2 = m p ( 1 − p ) \sigma^2=mp(1-p) σ 2 = m p ( 1 − p ) 的正态分布:
μ = m ( 1 − ε ) 2 σ 2 = m ( 1 − ε 2 ) 4 \begin{align*}
\mu &= \frac{m(1-\varepsilon)}{2} \\
\sigma^2 &= \frac{m(1-\varepsilon^2)}{4}
\end{align*} μ σ 2 = 2 m ( 1 − ε ) = 4 m ( 1 − ε 2 )
令 Z = X − μ σ Z=\frac{X-\mu}{\sigma} Z = σ X − μ ,代入 μ \mu μ 和 σ \sigma σ ,有:
P [ X m ≥ 1 2 ] = P [ Z ≥ m 2 − μ σ ] = P [ Z ≥ ε m 1 − ε 2 ] \begin{equation}
P[\frac{X}{m} \geq \frac{1}{2}] = P[Z \geq \frac{\frac{m}{2}-\mu}{\sigma}] = P[Z \geq \frac{\varepsilon\sqrt{m}}{\sqrt{1-\varepsilon^2}}]
\end{equation} P [ m X ≥ 2 1 ] = P [ Z ≥ σ 2 m − μ ] = P [ Z ≥ 1 − ε 2 ε m ]
根据正态分布不等式(定理 21),有:
P [ Z ≥ x ] ≥ 1 2 [ 1 − 1 − exp ( − 2 x 2 π ) ] ≥ 1 2 [ 1 − 1 − exp ( − x 2 ) ] \begin{equation}
P[Z \geq x] \geq \frac{1}{2}[1 - \sqrt{1-\exp(-\frac{2x^2}{\pi})}] \geq \frac{1}{2}[1 - \sqrt{1-\exp(-x^2)}]
\end{equation} P [ Z ≥ x ] ≥ 2 1 [ 1 − 1 − exp ( − π 2 x 2 ) ] ≥ 2 1 [ 1 − 1 − exp ( − x 2 ) ]
代入可得:
P [ Z ≥ ε m 1 − ε 2 ] ≥ 1 2 [ 1 − 1 − exp ( − m ε 2 1 − ε 2 ) ] \begin{equation}
P[Z \geq \frac{\varepsilon\sqrt{m}}{\sqrt{1-\varepsilon^2}}] \geq \frac{1}{2}[1 - \sqrt{1-\exp(-\frac{m\varepsilon^2}{1-\varepsilon^2})}]
\end{equation} P [ Z ≥ 1 − ε 2 ε m ] ≥ 2 1 [ 1 − 1 − exp ( − 1 − ε 2 m ε 2 ) ]
□ \square □
1.20 上界不等式之加性公式
若 sup ( f ) \sup(f) sup ( f ) 和 sup ( g ) \sup(g) sup ( g ) 分别为函数 f f f 和 g g g 的上界,则有:
sup ( f + g ) ≤ sup ( f ) + sup ( g ) \begin{equation}
\sup(f+g) \leq \sup(f) + \sup(g)
\end{equation} sup ( f + g ) ≤ sup ( f ) + sup ( g )
证明
假设 f , g f,g f , g 分别有相同的定义域 D f , D g D_f,D_g D f , D g 。根据上确界的定义,对于每一个 x ∈ D f ∩ D g x \in D_f \cap D_g x ∈ D f ∩ D g ,我们有
g ( x ) ≤ sup y ∈ D g g ( y ) , \begin{equation}
g(x) \leq \sup_{y \in D_g} g(y),
\end{equation} g ( x ) ≤ y ∈ D g sup g ( y ) ,
从而
f ( x ) + g ( x ) ≤ f ( x ) + sup y ∈ D g g ( y ) . \begin{equation}
f(x) + g(x) \leq f(x) + \sup_{y \in D_g} g(y).
\end{equation} f ( x ) + g ( x ) ≤ f ( x ) + y ∈ D g sup g ( y ) .
因为这对于每一个 x ∈ D f ∩ D g x \in D_f \cap D_g x ∈ D f ∩ D g 都成立,我们可以在不等式的两边取上确界,得到:
sup x ∈ D f ∩ D g ( f ( x ) + g ( x ) ) ≤ sup x ∈ D f ∩ D g f ( x ) + sup y ∈ D g g ( y ) ≤ sup z ∈ D f f ( z ) + sup y ∈ D g g ( y ) . \begin{equation}
\sup_{x \in D_f \cap D_g}(f(x) + g(x)) \leq \sup_{x \in D_f \cap D_g} f(x) + \sup_{y \in D_g} g(y) \leq \sup_{z \in D_f} f(z) + \sup_{y \in D_g} g(y).
\end{equation} x ∈ D f ∩ D g sup ( f ( x ) + g ( x )) ≤ x ∈ D f ∩ D g sup f ( x ) + y ∈ D g sup g ( y ) ≤ z ∈ D f sup f ( z ) + y ∈ D g sup g ( y ) .
这里我们使用了 sup x ∈ D f ∩ D g f ( x ) ≤ sup z ∈ D f f ( z ) \sup_{x \in D_f \cap D_g} f(x) \leq \sup_{z \in D_f} f(z) sup x ∈ D f ∩ D g f ( x ) ≤ sup z ∈ D f f ( z ) ,因为 D f ∩ D g ⊂ D f D_f \cap D_g \subset D_f D f ∩ D g ⊂ D f 。□ \square □
值得注意的是,该不等式在(4.33)中利用过两次,且原推导并没有用到 Jensen 不等式的任何性质。
另外,加性公式有几个常见的变形,例如:
sup ( f − g ) − sup ( f − k ) ≤ sup ( k − g ) \begin{equation}
\sup(f-g) - \sup(f-k) \leq \sup(k-g)
\end{equation} sup ( f − g ) − sup ( f − k ) ≤ sup ( k − g )
该不等式在(4.29)中出现过。
1.21 正态分布不等式
若 X X X 是一个服从标准正态分布的随机变量,那么对于任意 u ≥ 0 u \geq 0 u ≥ 0 ,有:
P [ X ≤ u ] ≤ 1 2 1 − e − 2 π u 2 \begin{equation}
\mathbb{P}[X \leq u] \leq \frac{1}{2}\sqrt{1-e^{-\frac{2}{\pi}u^2}}
\end{equation} P [ X ≤ u ] ≤ 2 1 1 − e − π 2 u 2
证明
令 G ( u ) = P [ X ≤ u ] G(u)=\mathbb{P}[X \leq u] G ( u ) = P [ X ≤ u ] ,则有:
2 G ( u ) = ∫ − u u ( 2 π ) − 1 / 2 e − x 2 / 2 d x = ∫ − u u ( 2 π ) − 1 / 2 e − y 2 / 2 d y \begin{equation}
2G(u) = \int_{-u}^u(2\pi)^{-1/2}e^{-x^2/2}\,dx = \int_{-u}^u(2\pi)^{-1/2}e^{-y^2/2}\,dy
\end{equation} 2 G ( u ) = ∫ − u u ( 2 π ) − 1/2 e − x 2 /2 d x = ∫ − u u ( 2 π ) − 1/2 e − y 2 /2 d y
因此:
2 π [ 2 G ( u ) ] 2 = ∫ − u u ∫ − u u e − ( x 2 + y 2 ) / 2 d x d y \begin{equation}
2\pi[2G(u)]^2 = \int_{-u}^u \int_{-u}^u e^{-(x^2+y^2)/2}\,dx\,dy
\end{equation} 2 π [ 2 G ( u ) ] 2 = ∫ − u u ∫ − u u e − ( x 2 + y 2 ) /2 d x d y
让我们考虑更一般的积分形式:
2 π [ 2 G ( u ) ] 2 = ∬ R e − ( x 2 + y 2 ) / 2 d x d y \begin{equation}
2\pi[2G(u)]^2 = \iint_R e^{-(x^2+y^2)/2}\,dx\,dy
\end{equation} 2 π [ 2 G ( u ) ] 2 = ∬ R e − ( x 2 + y 2 ) /2 d x d y
此时 R R R 为任意面积为 4 u 2 4u^2 4 u 2 的区域。通过反证法可以证明,只有当 R R R 为以原点为中心的圆形区域 R 0 R_0 R 0 时,积分值最大:
R 0 = { ( x , y ) : π ( x 2 + y 2 ) ≤ 4 u 2 } \begin{equation}
R_0 = \{(x,y):\pi(x^2+y^2)\leq 4u^2\}
\end{equation} R 0 = {( x , y ) : π ( x 2 + y 2 ) ≤ 4 u 2 }
此时,有:
2 π [ 2 G ( u ) ] 2 ≤ ∬ R 0 e − ( x 2 + y 2 ) / 2 d x d y = ∫ 0 2 π ∫ 0 2 u π − 1 / 2 e − r 2 / 2 r d r d φ = 2 π ( 1 − e − 2 u 2 / π ) \begin{align*}
2\pi[2G(u)]^2 &\leq \iint_{R_0} e^{-(x^2+y^2)/2}\,dx\,dy \\
&=\int_0^{2\pi}\int_0^{2u\pi^{-1/2}} e^{-r^2/2}r\,dr\,d\varphi \\
&= 2\pi(1-e^{-2u^2/\pi})
\end{align*} 2 π [ 2 G ( u ) ] 2 ≤ ∬ R 0 e − ( x 2 + y 2 ) /2 d x d y = ∫ 0 2 π ∫ 0 2 u π − 1/2 e − r 2 /2 r d r d φ = 2 π ( 1 − e − 2 u 2 / π )
因此,有:
G ( u ) = P [ X ≤ u ] ≤ 1 2 1 − e − 2 π u 2 \begin{equation}
G(u) = \mathbb{P}[X \leq u] \leq \frac{1}{2}\sqrt{1-e^{-\frac{2}{\pi}u^2}}
\end{equation} G ( u ) = P [ X ≤ u ] ≤ 2 1 1 − e − π 2 u 2
进一步,我们可以得到:
P [ X ≥ u ] ≥ 1 2 ( 1 − 1 − e − 2 π u 2 ) \begin{equation}
\mathbb{P}[X \geq u] \geq \frac{1}{2}(1-\sqrt{1-e^{-\frac{2}{\pi}u^2}})
\end{equation} P [ X ≥ u ] ≥ 2 1 ( 1 − 1 − e − π 2 u 2 )
□ \square □
1.22 AM-GM 不等式
算术平均数和几何平均数的不等式,简称 AM-GM 不等式。该不等式指出非负实数序列的算术平均数大于等于该序列的几何平均数,当且仅当序列中的每个数相同时,等号成立。形式上,对于非负实数序列 { x n } \{x_n\} { x n } ,其算术平均值定义为:
A n = 1 n ∑ i = 1 n x i \begin{equation}
A_n=\frac{1}{n}\sum_{i=1}^n x_i
\end{equation} A n = n 1 i = 1 ∑ n x i
其几何平均值定义为:
G n = ∏ i = 1 n x i n \begin{equation}
G_n=\sqrt[n]{\prod_{i=1}^n x_i}
\end{equation} G n = n i = 1 ∏ n x i
则 AM-GM 不等式成立:
A n ≥ G n \begin{equation}
A_n \geq G_n
\end{equation} A n ≥ G n
证明
我们可以通过 Jensen 不等式来证明 AM-GM 不等式。首先,我们考虑函数 f ( x ) = − ln x f(x)=-\ln x f ( x ) = − ln x ,该函数是凸函数,因此有:
1 n ∑ i = 1 n − ln x i ≥ − ln ( 1 n ∑ i = 1 n x i ) \begin{equation}
\frac{1}{n}\sum_{i=1}^n -\ln x_i \geq -\ln(\frac{1}{n}\sum_{i=1}^n x_i)
\end{equation} n 1 i = 1 ∑ n − ln x i ≥ − ln ( n 1 i = 1 ∑ n x i )
即:
ln ( 1 n ∑ i = 1 n x i ) ≥ 1 n ∑ i = 1 n ln x i = ln ( ∏ i = 1 n x i n ) ⇒ 1 n ∑ i = 1 n x i ≥ ∏ i = 1 n x i n \begin{align*}
\ln(\frac{1}{n}\sum_{i=1}^n x_i) &\geq \frac{1}{n}\sum_{i=1}^n \ln x_i = \ln(\sqrt[n]{\prod_{i=1}^n x_i}) \\
\Rightarrow \frac{1}{n}\sum_{i=1}^n x_i &\geq \sqrt[n]{\prod_{i=1}^n x_i}
\end{align*} ln ( n 1 i = 1 ∑ n x i ) ⇒ n 1 i = 1 ∑ n x i ≥ n 1 i = 1 ∑ n ln x i = ln ( n i = 1 ∏ n x i ) ≥ n i = 1 ∏ n x i
当取 x 1 = x 2 = ⋯ = x n x_1 = x_2 = \cdots = x_n x 1 = x 2 = ⋯ = x n 时,等号成立。特别地,当 n = 2 n=2 n = 2 时,我们有:
x 1 + x 2 2 ≥ x 1 x 2 \begin{equation}
\frac{x_1 + x_2}{2} \geq \sqrt{x_1 x_2}
\end{equation} 2 x 1 + x 2 ≥ x 1 x 2
□ \square □
1.23 Young 不等式
对于任意 a , b ≥ 0 a, b \geq 0 a , b ≥ 0 且 p , q > 1 p, q \gt 1 p , q > 1 ,若 1 p + 1 q = 1 \frac{1}{p} + \frac{1}{q} = 1 p 1 + q 1 = 1 ,则有:
a b ≤ a p p + b q q \begin{equation}
ab \leq \frac{a^p}{p} + \frac{b^q}{q}
\end{equation} ab ≤ p a p + q b q
当且仅当 a p = b q a^p = b^q a p = b q 时,等号成立。
证明
我们可以通过 Jensen 不等式来证明 Young 不等式。首先,当 a b = 0 ab = 0 ab = 0 时,该不等式显然成立。当 a , b > 0 a, b \gt 0 a , b > 0 时,我们令 t = 1 / p , 1 − t = 1 / q t = 1/p, 1-t = 1/q t = 1/ p , 1 − t = 1/ q ,根据 ln ( x ) \ln(x) ln ( x ) 的凹性,我们有:
ln ( t a p + ( 1 − t ) b q ) ≥ t ln ( a p ) + ( 1 − t ) ln ( b q ) = ln ( a ) + ln ( b ) = ln ( a b ) \begin{align*}
\ln(t a^p + (1-t) b^q) &\geq t\ln(a^p) + (1-t)\ln(b^q) \\
&= \ln(a) + \ln(b) \\
&= \ln(ab)
\end{align*} ln ( t a p + ( 1 − t ) b q ) ≥ t ln ( a p ) + ( 1 − t ) ln ( b q ) = ln ( a ) + ln ( b ) = ln ( ab )
当且仅当 a p = b q a^p = b^q a p = b q 时,等号成立。□ \square □
1.24 Bayes 定理
贝叶斯定理是概率论中的一个重要定理,它描述了在已知某些条件下更新事件概率的数学方法。贝叶斯定理的公式为:
P ( A ∣ B ) = P ( B ∣ A ) ⋅ P ( A ) P ( B ) \begin{equation}
P(A|B) = \frac{P(B|A) \cdot P(A)}{P(B)}
\end{equation} P ( A ∣ B ) = P ( B ) P ( B ∣ A ) ⋅ P ( A )
其中:
P ( A ∣ B ) P(A|B) P ( A ∣ B ) 是在事件 B 发生的情况下事件 A 发生的后验概率。
P ( B ∣ A ) P(B|A) P ( B ∣ A ) 是在事件 A 发生的情况下事件 B 发生的似然函数。
P ( A ) P(A) P ( A ) 是事件 A 的先验概率。
P ( B ) P(B) P ( B ) 是事件 B 的边缘概率。
证明
根据条件概率的定义,事件 A 在事件 B 发生下的条件概率 P ( A ∣ B ) P(A|B) P ( A ∣ B ) 表示为:
P ( A ∣ B ) = P ( A ∩ B ) P ( B ) \begin{equation}
P(A|B) = \frac{P(A \cap B)}{P(B)}
\end{equation} P ( A ∣ B ) = P ( B ) P ( A ∩ B )
同样地,事件 B 在事件 A 发生下的条件概率 P ( B ∣ A ) P(B|A) P ( B ∣ A ) 表示为:
P ( B ∣ A ) = P ( A ∩ B ) P ( A ) \begin{equation}
P(B|A) = \frac{P(A \cap B)}{P(A)}
\end{equation} P ( B ∣ A ) = P ( A ) P ( A ∩ B )
通过这两个公式可以得到联合概率 P ( A ∩ B ) P(A \cap B) P ( A ∩ B ) 的两种表示方式:
P ( A ∩ B ) = P ( A ∣ B ) ⋅ P ( B ) \begin{equation}
P(A \cap B) = P(A|B) \cdot P(B)
\end{equation} P ( A ∩ B ) = P ( A ∣ B ) ⋅ P ( B )
以及:
P ( A ∩ B ) = P ( B ∣ A ) ⋅ P ( A ) \begin{equation}
P(A \cap B) = P(B|A) \cdot P(A)
\end{equation} P ( A ∩ B ) = P ( B ∣ A ) ⋅ P ( A )
由于联合概率的性质,我们可以将上述两个等式等同:
P ( A ∣ B ) ⋅ P ( B ) = P ( B ∣ A ) ⋅ P ( A ) \begin{equation}
P(A|B) \cdot P(B) = P(B|A) \cdot P(A)
\end{equation} P ( A ∣ B ) ⋅ P ( B ) = P ( B ∣ A ) ⋅ P ( A )
将上述等式两边同时除以 P ( B ) P(B) P ( B ) ,得到贝叶斯定理:
P ( A ∣ B ) = P ( B ∣ A ) ⋅ P ( A ) P ( B ) \begin{equation}
P(A|B) = \frac{P(B|A) \cdot P(A)}{P(B)}
\end{equation} P ( A ∣ B ) = P ( B ) P ( B ∣ A ) ⋅ P ( A )
□ \square □
通过先验和后验的更新过程,贝叶斯统计提供了一种动态的、不断修正认知的不确定性量化方法。
1.25 广义二项式定理
广义二项式定理(Generalized Binomial Theorem)是二项式定理的扩展:
( x + y ) r = ∑ k = 0 ∞ ( r k ) x r − k y k , ∣ x ∣ < ∣ y ∣ , k ∈ N , r ∈ R \begin{equation}
(x + y)^r = \sum_{k=0}^{\infty} \binom{r}{k} x^{r-k} y^k, \quad |x| \lt |y|, \quad k \in \mathbb{N}, \quad r \in \mathbb{R}
\end{equation} ( x + y ) r = k = 0 ∑ ∞ ( k r ) x r − k y k , ∣ x ∣ < ∣ y ∣ , k ∈ N , r ∈ R
其中我们令 ( r k ) : = ( r ) k k ! \binom{r}{k} := \frac{(r)_k}{k!} ( k r ) := k ! ( r ) k ,( r ) k = r ( r − 1 ) ⋯ ( r − k + 1 ) (r)_k = r(r-1) \cdots (r-k+1) ( r ) k = r ( r − 1 ) ⋯ ( r − k + 1 ) 为递降阶乘(falling factorial)。
证明
首先代入定义,易证:
( r − k ) ( r k ) + ( r − ( k − 1 ) ) ( r k − 1 ) = r ( r k ) \begin{equation}
(r-k) \binom{r}{k} + (r-(k-1)) \binom{r}{k-1} = r \binom{r}{k}
\end{equation} ( r − k ) ( k r ) + ( r − ( k − 1 )) ( k − 1 r ) = r ( k r )
我们从特殊情况 y = 1 y = 1 y = 1 开始。首先我们证明只要 ∣ x ∣ < 1 |x| \lt 1 ∣ x ∣ < 1 ,后者级数就会收敛。
通过使用幂级数收敛半径的商式来证明这一点,由于绝对值的连续性使我们可以先在绝对值内部计算极限,可得:
lim k → ∞ ∣ a k ∣ ∣ a k + 1 ∣ = lim k → ∞ ∣ k + 1 r − k ∣ = ∣ − 1 ∣ = 1 \begin{equation}
\lim_{k \to \infty} \frac{|a_k|}{|a_{k+1}|} = \lim_{k \to \infty} | \frac{k+1}{r-k} | = |-1| = 1
\end{equation} k → ∞ lim ∣ a k + 1 ∣ ∣ a k ∣ = k → ∞ lim ∣ r − k k + 1 ∣ = ∣ − 1∣ = 1
因此我们有一个为 1 的收敛半径。这种收敛使我们能够在 ∣ x ∣ < 1 |x| \lt 1 ∣ x ∣ < 1 的收敛区域内应用逐项求导,得到:
d d x ∑ k = 0 ∞ ( r k ) x k = ∑ k = 1 ∞ ( r − ( k − 1 ) ) ( r k − 1 ) x k − 1 \begin{equation}
\frac{d}{dx} \sum_{k=0}^\infty \binom{r}{k} x^k = \sum_{k=1}^\infty (r-(k-1)) \binom{r}{k-1} x^{k-1}
\end{equation} d x d k = 0 ∑ ∞ ( k r ) x k = k = 1 ∑ ∞ ( r − ( k − 1 )) ( k − 1 r ) x k − 1
如果我们将我们正在考虑的级数定义的函数记为 g ( x ) g(x) g ( x ) ,我们得到:
( 1 + x ) d d x g ( x ) = ∑ k = 1 ∞ ( r − ( k − 1 ) ) ( r k − 1 ) x k − 1 + ∑ k = 1 ∞ ( r − ( k − 1 ) ) ( r k − 1 ) x k = r + ∑ k = 1 ∞ ( ( r − k ) ( r k ) + ( r − ( k − 1 ) ) ( r k − 1 ) ) x k = r + r ∑ k = 1 ∞ ( r k ) x k = r g ( x ) , \begin{align*}
(1 + x) \frac{d}{dx} g(x) &= \sum_{k=1}^\infty (r-(k-1)) \binom{r}{k-1} x^{k-1} + \sum_{k=1}^\infty (r-(k-1)) \binom{r}{k-1} x^k \\
&= r + \sum_{k=1}^\infty ( (r-k) \binom{r}{k} + (r-(k-1)) \binom{r}{k-1} ) x^k \\
&= r + r \sum_{k=1}^\infty \binom{r}{k} x^k \\
&= r g(x),
\end{align*} ( 1 + x ) d x d g ( x ) = k = 1 ∑ ∞ ( r − ( k − 1 )) ( k − 1 r ) x k − 1 + k = 1 ∑ ∞ ( r − ( k − 1 )) ( k − 1 r ) x k = r + k = 1 ∑ ∞ (( r − k ) ( k r ) + ( r − ( k − 1 )) ( k − 1 r ) ) x k = r + r k = 1 ∑ ∞ ( k r ) x k = r g ( x ) ,
上式的推导使用了前述引理。
现在定义 f ( x ) = ( 1 + x ) r f(x) = (1 + x)^r f ( x ) = ( 1 + x ) r ,我们通过通常的求导规则得到:
d d x ( g ( x ) f ( x ) ) = g ′ ( x ) f ( x ) − f ′ ( x ) g ( x ) f ( x ) 2 = r g ( x ) x + 1 ( 1 + x ) r − r g ( x ) ( 1 + x ) r − 1 f ( x ) 2 = 0 \begin{equation}
\frac{d}{dx} ( \frac{g(x)}{f(x)} ) = \frac{g'(x) f(x) - f'(x) g(x)}{f(x)^2} = \frac{r\frac{g(x)}{x+1}(1+x)^r - rg(x)(1 + x)^{r-1}}{f(x)^2} = 0
\end{equation} d x d ( f ( x ) g ( x ) ) = f ( x ) 2 g ′ ( x ) f ( x ) − f ′ ( x ) g ( x ) = f ( x ) 2 r x + 1 g ( x ) ( 1 + x ) r − r g ( x ) ( 1 + x ) r − 1 = 0
∣ x ∣ < 1 |x| \lt 1 ∣ x ∣ < 1 意味着 f ( x ) ≠ 0 f(x) \neq 0 f ( x ) = 0 ,因此 g / f g/f g / f 为常数。又 f ( 0 ) = g ( 0 ) = 1 f(0) = g(0) = 1 f ( 0 ) = g ( 0 ) = 1 可得 f ( x ) = g ( x ) f(x) = g(x) f ( x ) = g ( x ) 。
对于一般的 x , y ∈ R x, y \in \mathbb{R} x , y ∈ R 且 ∣ x ∣ < ∣ y ∣ |x| \lt |y| ∣ x ∣ < ∣ y ∣ ,我们有:
( x + y ) r y r = ( x y + 1 ) r = ∑ k = 0 ∞ ( r k ) ( x y ) k ; \begin{equation}
\frac{(x + y)^r}{y^r} = (\frac{x}{y} + 1)^r = \sum_{k=0}^\infty \binom{r}{k} (\frac{x}{y})^k;
\end{equation} y r ( x + y ) r = ( y x + 1 ) r = k = 0 ∑ ∞ ( k r ) ( y x ) k ;
收敛性由假设 ∣ x / y ∣ < 1 |x/y| \lt 1 ∣ x / y ∣ < 1 保证。为了得到原定理的形式,我们只需乘以 y r y^r y r 即可。□ \square □
1.26 Stirling 公式
Stirling 公式是用于近似计算阶乘的一种公式,即使在 n n n 很小时也有很高的精度。Stirling 公式的一种形式为:
n ! = 2 π n n + 1 / 2 e − n e r n \begin{equation}
n! = \sqrt{2\pi} n^{n+1/2} e^{-n} e^{r_n}
\end{equation} n ! = 2 π n n + 1/2 e − n e r n
其中,1 12 n + 1 < r n < 1 12 n \frac{1}{12n + 1} \lt r_n \lt \frac{1}{12n} 12 n + 1 1 < r n < 12 n 1 。
证明
我们令:
S n = ln ( n ! ) = ∑ p = 1 n − 1 ln ( p + 1 ) \begin{equation}
S_n = \ln(n!) = \sum_{p=1}^{n-1} \ln(p+1)
\end{equation} S n = ln ( n !) = p = 1 ∑ n − 1 ln ( p + 1 )
且
ln ( p + 1 ) = A p + b p − ε p \begin{equation}
\ln(p+1) = A_p + b_p - \varepsilon_p
\end{equation} ln ( p + 1 ) = A p + b p − ε p
其中:
A p = ∫ p p + 1 ln x d x b p = 1 2 [ ln ( p + 1 ) − ln ( p ) ] ε p = ∫ p p + 1 ln x d x − 1 2 [ ln ( p + 1 ) + ln ( p ) ] \begin{align*}
A_p &= \int_{p}^{p+1} \ln x \, dx \\
b_p &= \frac{1}{2} [\ln(p+1) - \ln(p)] \\
\varepsilon_p &= \int_{p}^{p+1} \ln x \, dx - \frac{1}{2} [\ln(p+1) + \ln(p)]
\end{align*} A p b p ε p = ∫ p p + 1 ln x d x = 2 1 [ ln ( p + 1 ) − ln ( p )] = ∫ p p + 1 ln x d x − 2 1 [ ln ( p + 1 ) + ln ( p )]
此时:
S n = ∑ p = 1 n − 1 ( A p + b p − ε p ) = ∫ 1 n ln x d x + 1 2 ln n − ∑ p = 1 n − 1 ε p \begin{equation}
S_n = \sum_{p=1}^{n-1} (A_p + b_p - \varepsilon_p)
= \int_{1}^{n} \ln x \, dx + \frac{1}{2} \ln n - \sum_{p=1}^{n-1} \varepsilon_p
\end{equation} S n = p = 1 ∑ n − 1 ( A p + b p − ε p ) = ∫ 1 n ln x d x + 2 1 ln n − p = 1 ∑ n − 1 ε p
易证 ∫ ln x d x = x ln x − x + C , C ∈ R \int \ln x \, dx = x \ln x - x + C, \, C \in \mathbb{R} ∫ ln x d x = x ln x − x + C , C ∈ R ,故:
S n = ( n + 1 / 2 ) ln n − n + 1 − ∑ p = 1 n − 1 ε p \begin{equation}
S_n = (n+1/2)\ln n - n + 1 - \sum_{p=1}^{n-1} \varepsilon_p
\end{equation} S n = ( n + 1/2 ) ln n − n + 1 − p = 1 ∑ n − 1 ε p
此时:
ε p = 2 p + 1 2 ln ( p + 1 p ) − 1 \begin{equation}
\varepsilon_p = \frac{2p+1}{2} \ln(\frac{p+1}{p}) - 1
\end{equation} ε p = 2 2 p + 1 ln ( p p + 1 ) − 1
接下来我们对 ln ( p + 1 p ) \ln(\frac{p+1}{p}) ln ( p p + 1 ) 进行级数展开,根据广义二项式定理,即:
令 a = − 1 , t = 1 p , t ∈ ( − 1 , 1 ) a = -1, \, t = \frac{1}{p}, \, t \in (-1, 1) a = − 1 , t = p 1 , t ∈ ( − 1 , 1 ) ,则有:
1 1 + t = 1 − t + t 2 − t 3 + t 4 − ⋯ \begin{equation}
\frac{1}{1 + t} = 1 - t + t^2 - t^3 + t^4 - \cdots
\end{equation} 1 + t 1 = 1 − t + t 2 − t 3 + t 4 − ⋯
对上式两边同时进行积分,我们有:
ln ( 1 + t ) = t − 1 2 t 2 + 1 3 t 3 − 1 4 t 4 + ⋯ \begin{equation}
\ln(1 + t) = t - \frac{1}{2} t^2 + \frac{1}{3} t^3 - \frac{1}{4} t^4 + \cdots
\end{equation} ln ( 1 + t ) = t − 2 1 t 2 + 3 1 t 3 − 4 1 t 4 + ⋯
如果我们令 − t -t − t 来代替 t t t ,则有:
ln 1 1 − t = t + 1 2 t 2 + 1 3 t 3 + 1 4 t 4 + ⋯ \begin{equation}
\ln \frac{1}{1 - t} = t + \frac{1}{2} t^2 + \frac{1}{3} t^3 + \frac{1}{4} t^4 + \cdots
\end{equation} ln 1 − t 1 = t + 2 1 t 2 + 3 1 t 3 + 4 1 t 4 + ⋯
将两式相加,我们有:
1 2 ln 1 + t 1 − t = t + 1 3 t 3 + 1 5 t 5 + ⋯ \begin{equation}
\frac{1}{2} \ln \frac{1 + t}{1 - t} = t + \frac{1}{3} t^3 + \frac{1}{5} t^5 + \cdots
\end{equation} 2 1 ln 1 − t 1 + t = t + 3 1 t 3 + 5 1 t 5 + ⋯
回到我们的问题,我们令 t = ( 2 p + 1 ) − 1 ∈ ( 0 , 1 ) t = (2p + 1)^{-1} \in (0, 1) t = ( 2 p + 1 ) − 1 ∈ ( 0 , 1 ) ,如此才满足 1 + t 1 − t = p + 1 p \frac{1+t}{1-t} = \frac{p+1}{p} 1 − t 1 + t = p p + 1 ,带入前式:
ε p = 1 3 ( 2 p + 1 ) 2 + 1 5 ( 2 p + 1 ) 4 + 1 7 ( 2 p + 1 ) 6 + ⋯ \begin{equation}
\varepsilon_p = \frac{1}{3(2p+1)^2} + \frac{1}{5(2p+1)^4} + \frac{1}{7(2p+1)^6} + \cdots
\end{equation} ε p = 3 ( 2 p + 1 ) 2 1 + 5 ( 2 p + 1 ) 4 1 + 7 ( 2 p + 1 ) 6 1 + ⋯
因此:
ε p < 1 3 ( 2 p + 1 ) 2 ∑ i = 0 ∞ 1 ( 2 p + 1 ) 2 i = 1 3 ( 2 p + 1 ) 2 1 1 − 1 ( 2 p + 1 ) 2 = 1 3 [ ( 2 p + 1 ) 2 − 1 ] = 1 12 ( 1 p − 1 p + 1 ) \begin{equation}
\varepsilon_p \lt \frac{1}{3(2p+1)^2} \sum_{i=0}^{\infty} \frac{1}{(2p+1)^{2i}}
= \frac{1}{3(2p+1)^2} \frac{1}{1 - \frac{1}{(2p+1)^2}}
= \frac{1}{3[(2p+1)^2 - 1]}
= \frac{1}{12} (\frac{1}{p} - \frac{1}{p+1})
\end{equation} ε p < 3 ( 2 p + 1 ) 2 1 i = 0 ∑ ∞ ( 2 p + 1 ) 2 i 1 = 3 ( 2 p + 1 ) 2 1 1 − ( 2 p + 1 ) 2 1 1 = 3 [( 2 p + 1 ) 2 − 1 ] 1 = 12 1 ( p 1 − p + 1 1 )
且
ε p > 1 3 ( 2 p + 1 ) 2 ∑ i = 0 ∞ 1 [ 3 ( 2 p + 1 ) 2 ] i = 1 3 ( 2 p + 1 ) 2 1 1 − 1 3 ( 2 p + 1 ) 2 = 1 3 ( 2 p + 1 ) 2 − 1 \begin{equation}
\varepsilon_p \gt \frac{1}{3(2p+1)^2} \sum_{i=0}^{\infty} \frac{1}{[3(2p+1)^2]^{i}}
= \frac{1}{3(2p+1)^2} \frac{1}{1 - \frac{1}{3(2p+1)^2}}
= \frac{1}{3(2p+1)^2 - 1}
\end{equation} ε p > 3 ( 2 p + 1 ) 2 1 i = 0 ∑ ∞ [ 3 ( 2 p + 1 ) 2 ] i 1 = 3 ( 2 p + 1 ) 2 1 1 − 3 ( 2 p + 1 ) 2 1 1 = 3 ( 2 p + 1 ) 2 − 1 1
易证
( p + 1 12 ) ( p + 1 + 1 12 ) = p 2 + 7 6 p + 13 144 > p 2 + p + 1 6 = 1 12 [ 3 ( 2 p + 1 ) 2 − 1 ] , p ∈ N + \begin{equation}
(p+\frac{1}{12})(p+1+\frac{1}{12})
= p^2 + \frac{7}{6}p + \frac{13}{144}
\gt p^2 + p + \frac{1}{6}
= \frac{1}{12} [3(2p+1)^2 - 1], \quad p \in \mathbb{N}^+
\end{equation} ( p + 12 1 ) ( p + 1 + 12 1 ) = p 2 + 6 7 p + 144 13 > p 2 + p + 6 1 = 12 1 [ 3 ( 2 p + 1 ) 2 − 1 ] , p ∈ N +
因此:
ε p > 1 12 ( 1 p + 1 12 − 1 p + 1 + 1 12 ) \begin{equation}
\varepsilon_p \gt \frac{1}{12} (\frac{1}{p+\frac{1}{12}} - \frac{1}{p+1+\frac{1}{12}})
\end{equation} ε p > 12 1 ( p + 12 1 1 − p + 1 + 12 1 1 )
我们令:
B = ∑ p = 1 ∞ ε p , r n = ∑ p = n ∞ ε p \begin{equation}
B = \sum_{p=1}^{\infty} \varepsilon_p, \quad r_n = \sum_{p=n}^{\infty} \varepsilon_p
\end{equation} B = p = 1 ∑ ∞ ε p , r n = p = n ∑ ∞ ε p
那么易得:
1 13 < B < 1 12 , 1 12 ( n + 1 ) < r n < 1 12 n \begin{equation}
\frac{1}{13} \lt B \lt \frac{1}{12}, \quad \frac{1}{12(n+1)} \lt r_n \lt \frac{1}{12n}
\end{equation} 13 1 < B < 12 1 , 12 ( n + 1 ) 1 < r n < 12 n 1
带入 S n S_n S n 的表达式:
S n = ( n + 1 2 ) ln n − n + 1 − B + r n \begin{equation}
S_n = (n+\frac{1}{2})\ln n - n + 1 - B + r_n
\end{equation} S n = ( n + 2 1 ) ln n − n + 1 − B + r n
可得:
n ! = e 1 − B n n + 1 / 2 e − n e r n \begin{equation}
n! = e^{1-B} n^{n+1/2} e^{-n} e^{r_n}
\end{equation} n ! = e 1 − B n n + 1/2 e − n e r n
令 C = e 1 − B C = e^{1-B} C = e 1 − B ,我们可知常数 C C C 的取值范围为 ( e 11 / 12 , e 12 / 13 ) (e^{11/12}, e^{12/13}) ( e 11/12 , e 12/13 ) ,此处我们取 C = 2 π C = \sqrt{2\pi} C = 2 π ,该公式得证。□ \square □
1.27 散度定理
散度定理(Divergence Theorem),也称为高斯定理(Gauss's Theorem),是向量分析中的重要定理,它将体积积分和曲面积分联系起来。
具体而言,如果考虑一个 n n n -维球体(n n n -ball)B n B^n B n 的体积为 V V V ,其表面为 S n − 1 S^{n-1} S n − 1 ,对于一个位于 n n n -维空间中的光滑向量场 F \mathbf{F} F ,则有:
∫ B n ( ∇ ⋅ F ) d V = ∮ S n − 1 F ⋅ n d S \int_{B^n} (\nabla \cdot \mathbf{F}) \, dV = \oint_{S^{n-1}} \mathbf{F} \cdot \mathbf{n} \, dS ∫ B n ( ∇ ⋅ F ) d V = ∮ S n − 1 F ⋅ n d S
其中:
∇ ⋅ F \nabla \cdot \mathbf{F} ∇ ⋅ F 是向量场 F \mathbf{F} F 的散度。
d V dV d V 是体积元素。
d S dS d S 是边界表面的面积元素。
n \mathbf{n} n 是边界的单位外法向量。
体积积分计算的是在 n n n -球内的散度,而表面积分计算的是在 n − 1 n-1 n − 1 维球面上的通量。
这种形式的散度定理在物理学和工程学中广泛应用,比如电磁学中的高斯定理、流体力学中的质量守恒等。
1.28 分离超平面定理
如果有两个不相交的非空凸集,则存在一个超平面能够将它们完全分隔开,这个超平面叫做分离超平面(Separating Hyperplane)。形式上,设 A A A 和 B B B 是 R n \mathbb{R}^n R n 中的两个不相交的非空凸集,那么存在一个非零向量 v v v 和一个实数 c c c ,使得:
⟨ x , v ⟩ ≥ c 且 ⟨ y , v ⟩ ≤ c \begin{equation}\langle x, v \rangle \geq c \, \text{且} \, \langle y, v \rangle \leq c\end{equation} ⟨ x , v ⟩ ≥ c 且 ⟨ y , v ⟩ ≤ c
对所有 x ∈ A x \in A x ∈ A 和 y ∈ B y \in B y ∈ B 都成立。即超平面 ⟨ ⋅ , v ⟩ = c \langle \cdot, v \rangle = c ⟨ ⋅ , v ⟩ = c 以 v v v 作为分离轴(Separating Axis),将 A A A 和 B B B 分开。
进一步,如果这两个集合都是闭集,并且至少其中一个是紧致的,那么这种分离可以是严格的,即存在 c 1 > c 2 c_1 \gt c_2 c 1 > c 2 使得:
⟨ x , v ⟩ > c 1 且 ⟨ y , v ⟩ < c 2 \begin{equation}\langle x, v \rangle \gt c_1 \, \text{且} \, \langle y, v \rangle \lt c_2\end{equation} ⟨ x , v ⟩ > c 1 且 ⟨ y , v ⟩ < c 2
在不同情况下,我们可以通过调整 v v v 和 c c c 来使得分离超平面的边界更加清晰。
A B ⟨ x , v ⟩ \langle x, v \rangle ⟨ x , v ⟩ ⟨ y , v ⟩ \langle y, v \rangle ⟨ y , v ⟩ 闭紧集 闭集 > c 1 \gt c_1 > c 1 < c 2 \lt c_2 < c 2 且 c 2 < c 1 c_2 \lt c_1 c 2 < c 1 闭集 闭紧集 > c 1 \gt c_1 > c 1 < c 2 \lt c_2 < c 2 且 c 2 < c 1 c_2 \lt c_1 c 2 < c 1 开集 闭集 > c \gt c > c ≤ c \leq c ≤ c 开集 开集 > c \gt c > c < c \lt c < c
在支持向量机的背景下,最佳分离超平面(或最大边缘超平面)是分离两个点凸包并且与两者等距的超平面。
证明
证明基于以下引理:
设 A A A 和 B B B 是 R n \mathbb{R}^n R n 中两个不相交的闭集,且假设 A A A 是紧致的。则存在点 a 0 ∈ A a_0 \in A a 0 ∈ A 和 b 0 ∈ B b_0 \in B b 0 ∈ B 使得 ∥ a − b ∥ \|a - b\| ∥ a − b ∥ 在 a ∈ A a \in A a ∈ A 和 b ∈ B b \in B b ∈ B 之间取最小值。
我们给出引理的证明:
令 a ∈ A a \in A a ∈ A 和 b ∈ B b \in B b ∈ B 是任意一对点,并令 r 1 = ∥ b − a ∥ r_1 = \|b - a\| r 1 = ∥ b − a ∥ 。由于 A A A 是紧致的,它被包含在以 a a a 为中心的一些球中,设该球的半径为 r 2 r_2 r 2 。令 S = B ∩ B r 1 + r 2 ( a ) ‾ S = B \cap \overline{B_{r_1 + r_2}(a)} S = B ∩ B r 1 + r 2 ( a ) 为 B B B 与以 a a a 为中心、半径为 r 1 + r 2 r_1 + r_2 r 1 + r 2 的闭球的交集。那么 S S S 是紧致且非空的,因为它包含 b b b 。由于距离函数是连续的,存在点 a 0 a_0 a 0 和 b 0 b_0 b 0 使得 ∥ a 0 − b 0 ∥ \|a_0 - b_0\| ∥ a 0 − b 0 ∥ 在所有 A × S A \times S A × S 的点对中取最小值。现在要证明 a 0 a_0 a 0 和 b 0 b_0 b 0 实际上在所有 A × B A \times B A × B 的点对中具有最小距离。假设存在点 a ′ a' a ′ 和 b ′ b' b ′ 使得 ∥ a ′ − b ′ ∥ < ∥ a 0 − b 0 ∥ \|a' - b'\| \lt \|a_0 - b_0\| ∥ a ′ − b ′ ∥ < ∥ a 0 − b 0 ∥ 。则特别地,∥ a ′ − b ′ ∥ < r 1 \|a' - b'\| \lt r_1 ∥ a ′ − b ′ ∥ < r 1 ,并且根据三角不等式,∥ a − b ′ ∥ ≤ ∥ a − a ′ ∥ + ∥ a ′ − b ′ ∥ < r 1 + r 2 \|a - b'\| \leq \|a - a'\| + \|a' - b'\| \lt r_1 + r_2 ∥ a − b ′ ∥ ≤ ∥ a − a ′ ∥ + ∥ a ′ − b ′ ∥ < r 1 + r 2 。因此 b ′ b' b ′ 包含在 S S S 中,这与 a 0 a_0 a 0 和 b 0 b_0 b 0 在 A × S A \times S A × S 中的最小距离相矛盾。
不失一般性地,假设 A A A 是紧致的。根据引理,存在点 a 0 ∈ A a_0 \in A a 0 ∈ A 和 b 0 ∈ B b_0 \in B b 0 ∈ B 使得它们之间的距离最小。由于 A A A 和 B B B 是不相交的,我们有 a 0 ≠ b 0 a_0 \neq b_0 a 0 = b 0 。现在,构造两条与线段 [ a 0 , b 0 ] [a_0, b_0] [ a 0 , b 0 ] 垂直的超平面 L A , L B L_A, L_B L A , L B ,其中 L A L_A L A 穿过 a 0 a_0 a 0 ,L B L_B L B 穿过 b 0 b_0 b 0 。我们声称 A A A 和 B B B 都没有进入 L A , L B L_A, L_B L A , L B 之间的空间,因此与 ( a 0 , b 0 ) (a_0, b_0) ( a 0 , b 0 ) 垂直的超平面满足定理的要求。
代数上,超平面 L A , L B L_A, L_B L A , L B 由向量 v : = b 0 − a 0 v:= b_0 - a_0 v := b 0 − a 0 定义,并由两个常数 c A : = ⟨ v , a 0 ⟩ < c B : = ⟨ v , b 0 ⟩ c_A := \langle v, a_0\rangle \lt c_B := \langle v, b_0\rangle c A := ⟨ v , a 0 ⟩ < c B := ⟨ v , b 0 ⟩ 确定,使得 L A = { x : ⟨ v , x ⟩ = c A } , L B = { x : ⟨ v , x ⟩ = c B } L_A = \{x: \langle v, x\rangle = c_A\}, L_B = \{x: \langle v, x\rangle = c_B\} L A = { x : ⟨ v , x ⟩ = c A } , L B = { x : ⟨ v , x ⟩ = c B } 。我们的主张是 ∀ a ∈ A , ⟨ v , a ⟩ ≤ c A \forall a\in A, \langle v, a\rangle \leq c_A ∀ a ∈ A , ⟨ v , a ⟩ ≤ c A 并且 ∀ b ∈ B , ⟨ v , b ⟩ ≥ c B \forall b\in B, \langle v, b\rangle \geq c_B ∀ b ∈ B , ⟨ v , b ⟩ ≥ c B 。
假设存在某个 a ∈ A a\in A a ∈ A 使得 ⟨ v , a ⟩ > c A \langle v, a\rangle \gt c_A ⟨ v , a ⟩ > c A ,则令 a ′ a' a ′ 为从 b 0 b_0 b 0 到线段 [ a 0 , a ] [a_0, a] [ a 0 , a ] 的垂足。由于 A A A 是凸集,a ′ a' a ′ 在 A A A 内部,并且根据平面几何,a ′ a' a ′ 比 a 0 a_0 a 0 更接近 b 0 b_0 b 0 ,这与 a 0 a_0 a 0 和 b 0 b_0 b 0 的最小距离相矛盾。类似的论证适用于 B B B 。□ \square □
1.29 支撑超平面定理
对于一个凸集,支撑超平面(Supporting Hyperplane)是与凸集边界切线的超平面,即它“支撑”了凸集,使得所有的凸集内的点都位于支撑超平面的一侧。形式上,若 S S S 是非空凸集,且 x 0 x_0 x 0 是 S S S 的边界上的一点,那么存在一个包含 x 0 x_0 x 0 的支撑超平面。
如果 x ∗ ∈ X ∗ \ { 0 } x^* \in X^* \backslash \{0\} x ∗ ∈ X ∗ \ { 0 } (X ∗ X^* X ∗ 是 X X X 的对偶空间,x ∗ x^* x ∗ 是一个非零的线性泛函),并且对于所有 x ∈ S x \in S x ∈ S 都有 x ∗ ( x 0 ) ≥ x ∗ ( x ) x^*(x_0) \geq x^*(x) x ∗ ( x 0 ) ≥ x ∗ ( x ) ,那么 H = { x ∈ X : x ∗ ( x ) = x ∗ ( x 0 ) } H = \{x \in X: x^*(x) = x^*(x_0)\} H = { x ∈ X : x ∗ ( x ) = x ∗ ( x 0 )} 定义了一个支撑超平面。
证明
定义 T T T 为所有支撑闭合半空间的交集,显然 S ⊂ T S \subset T S ⊂ T 。现在令 y ∉ S y \not \in S y ∈ S ,证明 y ∉ T y \not \in T y ∈ T 。
设 x ∈ i n t ( S ) x \in \mathrm{int}(S) x ∈ int ( S ) ,并考虑线段 [ x , y ] [x, y] [ x , y ] 。令 t t t 为最大的数,使得 [ x , t ( y − x ) + x ] [x, t(y-x) + x] [ x , t ( y − x ) + x ] 被包含在 S S S 中。则 t ∈ ( 0 , 1 ) t \in (0, 1) t ∈ ( 0 , 1 ) 。令 b = t ( y − x ) + x b = t(y-x) + x b = t ( y − x ) + x ,那么 b ∈ ∂ S b \in \partial S b ∈ ∂ S 。在 b b b 处画一条支撑超平面,令其表示为一个非零线性泛函 f : R n → R f: \mathbb{R}^n \to \mathbb{R} f : R n → R ,使得 ∀ a ∈ T , f ( a ) ≥ f ( b ) \forall a \in T, f(a) \geq f(b) ∀ a ∈ T , f ( a ) ≥ f ( b ) 。由于 x ∈ i n t ( S ) x \in \mathrm{int}(S) x ∈ int ( S ) ,我们有 f ( x ) > f ( b ) f(x) \gt f(b) f ( x ) > f ( b ) 。因此,由 f ( y ) − f ( b ) 1 − t = f ( b ) − f ( x ) t − 0 < 0 \frac{f(y) - f(b)}{1-t} = \frac{f(b) - f(x)}{t - 0} \lt 0 1 − t f ( y ) − f ( b ) = t − 0 f ( b ) − f ( x ) < 0 ,我们得到 f ( y ) < f ( b ) f(y) \lt f(b) f ( y ) < f ( b ) ,所以 y ∉ T y \not \in T y ∈ T 。□ \square □